Dergiler / Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi / 2014 / Cilt: 29 - Sayı: 1
SİLTLERİN BOŞLUK BOYUTU DAĞILIMI VE RADYAL KONSOLİDASYON ÖZELLİĞİNİN SIVILAŞMA POTANSİYELİNE ETKİSİ
- Sayfa
- 35–47
- DOI
- —
Özet
1999 Marmara depremini izleyen yoğun çalışmalar sonucunda siltli zeminlerin sıvılaşabilirliği konusunda Adapazarı kriteri olarak isimlendirilen yeni bir yöntem ortaya konulmuştur. Bu çalışmada ince daneli zeminlerin sıvılaşabilirliği üzerinde boşluk dağılımının ve sönümlenme karakteristiklerinin etkisinin anlaşılması hedeflenmiştir. Yeniden yapılandırılmış 16 farklı karışımın zemin-su karakteristik eğrileri basınç plakası ve filtre kağıdı yöntemleriylebelirlenerek buradan numunelerin boşluk boyutu dağılımları elde edilmiştir. Numunelerin sönümlenme karakteristikleri laboratuvarda hidrolik hücre yardımıyla ölçülmüş, radyal konsolidasyon karakteristikleri hücre duvarına yerleştirilen piyezometreler vasıtasıyla belirlenmiştir. Sonuçlar sıvılaşan ve sıvılaşmayan numunelerin boşluk boyutu dağılım eğrilerinin birbirinden ayrıldığını göstermektedir. Ortalama boşluk boyutu (r50) 0,0004 mmden küçük olan numunelerin sıvılaşmaya karşı dirençli oldukları görülmüştür. Sıvılaşan ve sıvılaşmayan bölgeleri birbirinden ayıran bir limit eğrinin geliştirilmesi mümkün olmuştur. Bunun yanında %10 kil oranında ortalama radyal konsolidasyon değerinin 10 m2 /yıl civarında olduğunu söylemek mümkündür. Hem Adapazarı kriteri hem de dinamik deneylere göre sıvılaşma potansiyeli taşıyan kil oranı %10dan küçük olan numuneler yumuşakça azalan parabolik bir eğri tipi gibi benzer bir sönümlenme davranışı göstermektedir. %10dan daha fazla kil oranına sahip numunelerin sönümlenme eğrileri dikkat çekici bir şekilde drenaj vanasının açılmasıyla birlikte sert ve ani bir düşüş yapan boşluk suyu basıncı değerinin hemen sonrasında yükleme esnasında aldığı en büyük değeri aşmayacak büyüklükte artmakta ve daha sonra yine parabolik yumuşak bir eğri şeklinde azalmaktadır. Buna göre, laboratuvar sönümlenme eğrisi başlangıç kısmında boşluk suyu basıncı değerinde artış görülen zeminlerin sıvılaşma potansiyeli taşımayacakları görüşü ortaya çıkmaktadır.
Abstract
From the work done following the 1999 earthquakes, a new method called The Adapazarı Criteria has been proposed. A study to understand the contribution of the pores thus hydraulic conductivity and dissipation characteristics, on liquefiability of fine grained soils was attempted. The soil water characteristic curves for 16 reconstituted silty soils have been prepared by the pressure plate and filter paper methods than pore size distribution of the samples have been determined. Dissipation characteristics of samples have been measured with a hydraulic cell at laboratory and radial consolidation characteristics have been also measured in the process by means of piezometers embedded in the cell wall. The results show that pore size distribution curves for liquefiable and non-liquefiable samples are significantly different. It is found that those samples with average pore size of r50