Türkiye'de toz emisyon alanlarının belirlenmesi

Özet

Toz emisyonuna yönelik ölçümler sınırlıdır, çünkü dünya çapında buna yönelik geniş ölçüm ağı ve yeterli veri seti bulunmamaktadır. Toz döngüsü tahmin modelleri, tozun gerçekçi dağılımını tahmin edebilme yeteneğine sahiptir. Bu nedenle, bu tarz çalışmalar için atmosferik toz modelleri kullanılmaktadır. Bu çalışmanın temel amacı, Türkiye içerisinde toz emisyonu değişiminin zamansal ve mekansal olarak modelleme yöntemi ile incelenmesidir. Çalışmada, toz emisyonunun simülasyonu için BSC-DREAM8b modeli kullanılmıştır. Modele başlangıç ve sınır koşulu olarak, USGS 1-km bitki örtüsü veriseti, FAO 4km küresel toprak tekstür verisi ve ECMWF meteorolojik verisi dahil edilmiştir. Elde edilen çıktılardan, Türkiye için mevsimsel toplam toz emisyon oranları hesaplanmıştır. Sonuç olarak, simülasyonlar maksimum toz emisyon oranının Türkiye'nin iç ve güneydoğu bölgelerinde, özellikle Nevşehir, Konya ve Şırnak illeri civarında yoğunlaştığını göstermiştir. Bununla birlikte, Türkiye için en yüksek toz emisyon oranının ilkbahar mevsiminde, en düşük toz emisyon oranının ise kış mevsiminde gerçekleştiği görülmüştür.

Abstract

Measurements intended for dust emission are scarce, because no significant data sets and measurements exist in the world. Dust cycle prediction models are capable of producing realistic distribution of dust for any regional area. For this reason, atmospheric dust models are widely used for such studies. The main goal of this study is to demonstrate temporal and spatial dust emission variability with modeling in Turkey. BSC-DREAM8b model has been used to simulate dust emission in this study. In the model, USGS 1-km vegetation dataset, FAO 4-km global soil texture data and ECMWF meteorological data have been included as initial and boundary condition. Seasonally aggregated dust emission rates have been calculated from obtained data for Turkey. As a result, simulations show that the locations of maximum dust emission rates are in the middle and southeastern regions of Turkey, especially around Nevşehir, Konya and Şırnak provinces. Besides, maximum total dust emission rate for the Turkey occurs in the spring, and minimum total dust emission rate occurs in the winter.