Tanyeri Barajı örneğinde barajların taşkın nedeniyle üstten aşılma güvenilirliğinin belirlenmesi

Estimation of flood induced overtopping reliability of dams on Tanyeri Dam case study

Özet

Barajların taşkın dalgasıyla üstten aşılması tarihte en sık rastlanan baraj göçme nedenlerinden birisidir. Bu çalışmada, Tanyeri Barajı'nın üstten aşılma güvenilirliği olasılık yöntemlerle değerlendirilmiştir. Bu amaçla Monte Carlo benzeşimiyle iki değişkenli taşkın hidrografları ile taşkın öncesindeki hazne su seviyeleri rastgele olarak üretilmiş ve maksimum taşkın dalgası seviyesinin barajın kret seviyesini geçme olasılığı elde edilmiştir. Ele alınan çeşitli senaryolarda dolusavağın ve dipsavağın çalışmadığı durum dahi göz önüne alınmış ve çeşitli değerlendirilmelerde bulunulmuştur. Analiz sonuçlarına göre Tanyeri Barajı'nın dolusavağı çalışırken 10000 yıllık tekerrür süresine sahip olası taşkınlarda bile üstten aşılma olasılığının bulunmadığı ortaya çıkmıştır. Ayrıca taşkın anındaki maksimum hazne su seviyesinin taşkın öncesindeki hazne su seviyesine doğrudan bağlı olduğu gösterilmiştir

Abstract

The flood induced overtopping of dams is one of the most observed failure reasons in history. In this study, the overtopping reliability of Tanyeri Dam is evaluated in a probabilistic manner. To this end, flood hydrographs having two variables and initial water level of the reservoir are randomly generated and the probability of exceedance of the dam crest elevation is evaluated using Monte Carlo simulation. Several scenarios, including the case that both the spillway and the bottom outlet are not working, are considered and their effects on the dam overtopping reliability are assessed. According to the results, Tanyeri Dam is found to be 100% reliable when its spillway operates during a possible flood having 10000-year return period. In addition, it is shown that the maximum reservoir level observed during a flood is directly dependent on the initial water level of the reservoir