Bulanık Ağırlıklandırma ve Bulanık Derecelendirme Tabanlı Bir Satın Alma Karar Destek Sistemi

Özet

Günümüzde tüketicilerin karşılatıkları önemli sorunlardan biri, bir çok alternatif arasında ihtiyaçlarına en iyi şekilde cevap verecek en uygun ürünü seçebilmektir. Karar verme sürecindeki bu problemi aşmak için tüketiciler genelde uzman yardımına ihtiyaç duymaktadırlar. Çok sayıda farklı model ve markadaki ürün arasından tüketicinin belirlediği kriterlere göre uygun seçimi yapmak, uzman için de zaman almakta ve işgücü kaybına neden olabilmektedir. Bazen de uzmanın sübjektif değerlendirmesi sonucu tavsiye edilen ürün, tüketicinin belirlediği kriterleri en iyi karşılayan ürün olmayabilmektedir. Bu çalışmada ise bulanık ağırlıklandırma ve bulanık derecelendirme kullanılarak, tüketicilere satın alma kararlarında yardımcı olacak bir karar destek sistemi geliştirilmiştir. Sistem önce, tüketiciden satın almak istediği üründe aradığı özellikleri ve bu özelliklerin önemlerini istemekte, daha sonra standart bulanık mantık aritmetiği kullanarak alternatif ürünleri tüketici tercihlerine göre ağırlıklandırmakta ve en büyük küme ve en küçük küme metodunu kullanarak tüketici isteklerine en uygun ürünleri, uygunluk derecelerine göre sıralamaktadır. Sistem Delphi 5 programlama dili ve Oracle veritabanı ile hazırlanmıştır.

Abstract

Nowadays one of the most important problems that the consumers have been facing is to select the most appropriate product that will be able to meet the . needs among the several alternatives. Consumers are in need of experts to solve this problem in decision process. To select the suitable one among the different makes and models for the criteria determined by the consumers take long time also for the experts and cause workforce loss. Sometimes the recommended product as a result of subjective evaluation of the expert may not be the products meeting the criteria of the consumers best. In this study a decision support system has been developed, which assistances to consumers buying process, using fuzzy weighting and fuzzy ranking methods. The system, firstly, asks features of product wanted to buy by consumer, and importances of these features and then weights the alternative products according to consumer preferences using standard fuzzy logic arithmetics and finally the best suitable products ranks according to suitability using maximizing sets and minimizing sets method. System has been prepared with Delphi 5 programming language and Oracle database.