Türkiye'de İllere Göre Kamu Yatırımlarının Etkinliği

Özet

Üreticilerin kullandıkları makine ve teçhizat gibi sermaye mallarında ya da hammaddelerde ve üretim sürecinde kullanılan, daha önceden üretilmiş ara mallarda artışlar yatırım olarak kabul edilir. Bunlar doğrudan üretim artışı sağlayan, daha çok özel sektörün, belli ölçülerde de devletin yaptığı yatırım harcamaları içinde yer almaktadır. Diğer taraftan, genellikle devletin yaptığı yol, köprü, baraj, okul ve hastane gibi doğrudan üretime yönelik olmayan, buna karşılık üreticilerin daha verimli çalışmalarını sağlayan alt yapı yatırımları da ekonomik büyüme artışında oldukça önemlidir. Yatırım harcamaları ekonomik büyüme hareketlerinin önemli bir kısmını açıklamakta ve uzun dönem büyüme ve verimlilik (etkinlik) performansının belirlenmesine yardımcı olmaktadır. Kamu yatırımları, bir ülkenin sürdürülebilir ekonomik büyüme ve kalkınma sürecinde etkin olarak kullanılabilir. Bu çalışma Türkiye'de kamu yatırım harcamalarının illerin ekonomik ve sosyal göstergeleri üzerindeki etkilerini ölçmeyi amaçlamaktadır. Bu amaçla etkinlik ölçüm yöntemleri arasında sıklıkla başvurulan Veri Zarflama Analizi kullanılarak, 73 ilimizdeki kamu yatırımlarının etkinliği ölçülmüştür. Araştırma bulgularına göre, kamu yatırım harcamalarının çoğu ilde Ölçeğe Göre Sabit Getiri Teknik Etkinlik değerlerine göre "etkin olmayan ", Ölçeğe Göre Değişken Getiri Teknik Etkinlik değerlerine göre daha "etkin " sonuçlar ortaya koyduğu söylenebilir. Uygulama sonuçları sosyo-ekonomik gelişmişlikte etkinliğin sağlanması için eğitim ve sağlık sektörlerine ayrılan kamu yatırım harcamaları payının yükseltilmesi gerektiğine işaret etmektedir.

Abstract

Increases in capital goods such as machines and equipments or raw materials and unfinished goods that are used by producers present investment concept. Such goods are taking place directly in production through mostly in private and partially public investment expenditures. On the other hand investment expenditures that are not taking place directly in production such as paved roads, bridges, dams, schools, and hospitals build such an environment that supports producers to be efficient. Investment expenditures explain most of economic growth activities and long run productivity and can be effectively used in providing sustainable economic growth and development process. Aim of this study is to measure the effects of public investment expenditures on economic and social outputs of 73 provinces in Turkey by using an efficiency measurement method, Data Envelopment Analysis (DEA). Generated results, low Constant Returns to Scale (CRS) and high Variable Returns to Scale (VRS) technical efficiency scores, suggest that public investment expenditures were used inefficiently in most of the provinces while relatively higher VRS technical efficiency scores are evidence for better use of the expenditures. To obtain desired results in economic and social developments, education and health expenditures should be increased.