Avrupa Birliği'nin Beşinci Genişleme Süreci: Yeni Üye Ülkeler ve Türkiye'nin Rekabet Durumları

Özet

Bilindiği gibi 16 Nisan 2003 tarihinde Atina'da imzalanan Katılım Anlaşması, 15 hâlihazırdaki üye ve 10 yeni üye ülke tarafından da onaylanarak 1 Mayıs 2004'de yürürlüğe girmiş ve böylece AB ile 1991 yılının sonundan itibaren imzalanmaya başlanan Avrupa Antlaşmaları sürecinde, Merkezî ve Doğu Avrupa ülkeleri (MDAÜ), Baltık ülkeleri (Letonya, Litvanya ve Estonya), Güney Kıbrıs ve Malta'nın, Birliğe katılım süreçleri tamamlanmıştır. Bu ülkelerin aksine AB ile ilişkileri oldukça eskilere dayanan Türkiye'nin ise nihayet 3 Ekim 2005 tarihinde, Lüksemburg'da yapılan hükümetlerarası konferansla AB 'ne katılım müzakereleri resmi olarak başlatılmıştır. Bu doğrultuda çalışmanın ilk amacı, Türkiye'nin AB ile bütünleşme sürecinin, Birliğin en son genişleme süreci ile mukayese edilmesidir. Çalışmanın bir diğer amacı ise Türkiye ile Polonya, Çek Cumhuriyeti, Macaristan, Slovakya ve Slovenya'nın AB piyasasında beş farklı ürün kategorisinde (hammadde yoğun, emek yoğun, sermaye yoğun, kolay taklit edilebilen ve zor taklit edilebilen araştırma bazlı mallar) ihracat benzerlikleri kıyaslamaktır. Analiz sonucunda Birlik piyasasında Türkiye ile AB'nin beş yeni üye ülkesi (Çek Cumhuriyeti, Polonya, Macaristan, Slovakya, Slovenya) arasında en yoğun rekabetin, özellikle zor taklit edilebilen teknolojik mallar ve emek yoğun mallarda yaşandığı görülmüştür.

Abstract

In April 2003, in Athens, the Treaty of Accession was signed by the present 15 European Union (EU) member states and by the 10 acceding countries (Hungary, Poland, Estonia, the Czech Republic, Slovenia, Cyprus, the Slovak Republic, Latvia, Lithuania and Malta) and it entered into force on 1 May 2004. Having spent four decades in the EU's waiting room, Turkey and the EU reached agreement for Turkey to begin negotiations on accession to the European Union on October 3, 2005. The first objective of this paper is to evaluate Turkey's accession process with regard to new members of the EU. To that aim, we will first give an overview on EU-Turkey and new members relations. The second goal is to compare the similarity of exports of Turkey and new members of the EU (Czech Republic, Poland, Hungary, Slovenia and Slovakia) between 1992 and 2004. As a result of this analysis, it has been observed that especially in the labour intensive and difficultly imitable research oriented goods, there is a fierce competition among Turkey and EU's five new member countries (Czech Republic, Poland, Hungary, Slovenia and Slovakia).