Osmanlı-Türk Devlet Geleneğinde Modernleştirci Unsur Olarak Bürokratik Elitler

Bureaucratic Elites as Agents of Modernization in the Ottoman-Turkish State Regime

Özet

Bu makalede Osmanlı-Türk devlet geleneğinde modernlestirici bir unsur olarak görülen bürokratik elitler ve bürokratik elitlerin modernlesme sürecinde toplumla iliskileri incelenmistir. Osmanlı-Türk devletlerinde süregelen bürokratik yönetim geleneğinin yansıması olan bürokratik elitizm, Osmanlı- Türk toplumsal yapısı ve devlet sistemi elitizmi besleyen özelliklere sahip olduğundan dolayı devlet ve toplum hayatında önemli bir yer edinmistir. Osmanlı Đmparatorluğu’nda kul sistemi ile toplumdan ayrı bir zümre olarak gelisen bürokratik elitler, tarihsel olarak devlet ve toplum yapısında modernlestirici bir rol oynamıslardır. Bürokratik elitlerin bu rolü, Tanzimat döneminden itibaren daha belirgin hale gelmistir. Devlet ve toplum hayatındaki modernlestirici bir rol üstlenen bürokratik elitler, toplumu yönetilmesi ve modernlestirilmesi gereken yığınlar olarak görmüslerdir. Türkiye Cumhuriyeti’nin mevcut yönetim yapısının ve bürokratik örgütlenmesinin temeli, Tanzimat dönemi reformları ile atılmıstır. Đmparatorluk bürokrasinin biçimsel yönü ile birlikte, yönetim gelenekleri ve siyasal kültürü de Cumhuriyet yönetimine intikal etmistir. Cumhuriyet yönetimine intikal eden önemli bir unsurda bürokratik elitizmdir. Cumhuriyet döneminin ilk yıllarında modernlestirici bir misyona sahip olan elitizm, günümüzde de varlığını sürdürmektedir.

Abstract

In this study, bureaucratic elites as effective agents in the modernization of Ottoman-Turkish state regime and their relations with society in the modernization process are examined. Bureaucratic elitism stemmed from bureaucratic administration regime in the Ottoman-Turkish states reinforced the structure of Ottoman-Turkish society and state systemic elitism, thus had a significant role in the relationship between state and society. Bureaucratic elites developed as an exclusive class in the Ottomans’ kul system and historically played a modernization agent role in the structures of state and society. In this context, they had considerable effects after the Tanzimat period and considered society as collectivities that needed governing and modernizing. The foundations of current Turkish administrative structure and bureaucratic organizations trace back to the Tanzimat era. Formal and informal arrangements of Ottomans’ bureaucracy with its politic culture as well as bureaucratic elitism are incorporated into the new Turkish republican administration. Elitism still has played its modernization agent role in contemporary Turkey.