Küresel insan haklarının yerele etkisi: Açıklayıcı yaklaşımlar üzerine kısa bir inceleme

Local effect of global human rights: A brief examination on the explanatory approaches

Özet

10 Aralık 1948de Birleşmiş Milletler Genel Kurulu tarafından ilan edilenİnsan Hakları Evrensel Beyannamesinde yer alan insan hakları kavram veilkeleri, özellikle 1970li yıllardan itibaren, insan haklarının evrensel bir niteliktaşıdığı argümanıyla küreselleştirilmiştir. Bu çalışmada, Birleşmiş Milletler gibiuluslararası örgütler bünyesinde kabul edilen metinlerde öngörülen insan haklarıkavram, ilke ve normlarının ulus-devletlere aktarılma sürecinin açıklanmasınadönük bazı yaklaşımlar incelenmektedir. Çalışmada, uluslararası alanda genelkabul gören insan hakları kavram ve ilkelerinin küreselleşme süreci bağlamındayerel bir uğrak olarak tanımlanabilecek ulus-devletler üzerindeki etkisinin nasılteorileştirilebileceği tartışılmaktadır. II. Dünya Savaşından hemen sonrauluslararası norm haline getirilen ve ardından da küreselleştirilen insan haklarıkavram ve ilkelerinin ulus-devletlere hangi şartlarda ve nasıl etkide bulunduğununve aktarıldığının teorileştirilmesi, günümüz ulus-devletleri üzerindeki uluslararasıinsan hakları baskısının hangi şartlar altında ve ne ölçüde başarılı olabileceğini deaçıklayabilecektir. Bu tür teorik çerçeveler, bazı ulus-devletlerin uluslararası insanhakları baskısına direnebilirken bazılarının ise neden direnemediği konusunda dabelli bir öngörü sunabilecektir. İşte bu çalışma, konuyla ilgili bazı teorik çerçeve veyaklaşımları ortaya koyarak, okuyucuya bu tür bir öngörü sağlamayı daamaçlamaktadır.

Abstract

The human rights concepts and principles inscribed in the UniversalDeclaration of Human Rights proclaimed by the General Assembly of the UnitedNations on 10th December 1948, have become, especially since 1970s, globalizedthanks to the argument that human rights are universal . This article examinessome key theoretical approaches dealing with the processes through which globalhuman rights concepts, principles and norms are transferred into national laws. Thearticle discusses the classification of these theoretical approaches dealing with theeffects of global human rights standards on nation states which may be defined aslocal points , considering the globalization phenomena. The theorization of theprocesses through which the transfer of the global human rights concepts andprinciples that were systematized and codified internationally soon after World WarII took place on national level may be helpful in explaining when and howinternational human rights pressure on nation states would be successful. Suchtheoretical frameworks may also provide practical insights for understanding howsome nation states can actually resist to international human rights pressure whileothers cannot. By examining some key theoretical approaches on this matter, thearticle tries to provide its readers such practical insights.