Anayasa yapımında yeni bir paradigma: Kapsayıcı, katılımcı, uzlaşmacı Anayasa yapım süreçleri ve çeşitli örnekler

New paradigm in constitution making: inclusiveness, participatory and conciliatory constitution making processes and some cases

Özet

Yirminci yüzyılın son çeyreği ile yirmi birinci yüzyılın ilk çeyreğinde anayasayapım yöntemlerinde paradigmatik bir kırılma meydana gelmiştir. Daha önce kurucumeclis sistemi içinde temsilcileri aracılığıyla anayasa yapımında söz sahibi olanbireyler, bu dönemden itibaren doğrudan anayasa yapımına katılma imkânı eldeetmiştir. Artık anayasa yapımının meşruiyetini sürecin kapsayıcılığı ve bireylerinsürece ne ölçüde katıldıkları belirlemektedir. Demokratik bir anayasanın ortayaçıkabilmesi için anayasayı meydana getirecek sürecin anayasa ile muhatap olacaktüm unsurları kapsaması, sürece dahil etmesi ve sürecin sonunda bu unsurlarınüzerinde uzlaştığı bir metin meydana getirmesi gerekmektedir. Bu çalışmada çeşitliülke örneklerinden yola çıkılarak anayasa yapımında ortaya çıkan bu değişimin anahatları incelenecektir.

Abstract

In the last quarter of 20th century and in the ﬁ rst quarter of 21th century,there has occured pradigmatic fraction in methodology of constitution making.Individuals, who took part in constituton making with their representatives before,has had an opportunity to take part directly in constitution making following this era.Any longer, incluveness of the process and participation of individuals to process hasdetermined the legitimacy of constitution making. In order to compose a democraticconstitution, the constitution-making process should include all the elements relatedwith constitution and it should form a text on which there is an aggrement. In thiswork, these developments in constitution making will be analyzed considering somecases.