MUTLAK YARGI BAĞIŞIKLIĞINDAN SINIRLI YARGI BAĞIŞIKLIĞINA GEÇİŞ TRENDİ, İŞ HUKUKUNDAN DOĞAN UYUŞMAZLIKLARDA YARGI BAĞIŞIKLIĞI VE ÜLKEMİZDEKİ DURUM

TRANSITION TREND FROM ABSOL UTE SOVEREIGN UMM UNITY TO RESTRICTI VE SOVEREIGN IMM UNITY, SOVEREIGN IMM UNITY IN DISPUTES STEMMING FROM LABOR LAW AND THE SITUATION IN TURKE Y

Özet

Eşitin eşit üzerinde egemen yetkiler kullanamayacağı, dolayısıyla eşitin, eşitiyargılayamayacağı ilkeleri üzerine müesses, uluslararası kamu hukukunun kabulgörmüş ilk kurallarından olan devletlerin yargı bağışıklığı kuralı Fransız Yargıtayı nın1849 da verdiği Casaux kararı ile devletler için mutlak bir şekilde yorumlanmış, ancakhukuk devleti, birey hakları, işçi hakları, ticari kaygılar, ithalat-ihracat yoğunluğugibi hususlar göz önünde bulundurularak sözkonusu kural, devletlerin egemenyetkiler kullanmadıkları ticari-endüstriyel f aaliyetleri ve özel hukuk işlemlerineteşmil edilmemeye ve böylelikle sınırlı yargı bağışıklığına geçilmeye başlanmıştır.Bu bağlamda, kimi ülkeler bundan böyle sınırlı yargı bağışıklığının benimsendiğineilişkin p olitika belirleyici belgeler düzenlerken, diğer ülkeler sözkonusu ilkeye,mahkemelerinin kesin yargı bağışıklığının terk edildiği ve sınırlı bağışıklığınuygulanması gerektiği sonucuna varan kararları vasıtasıyla geçmişlerdir. Sınırlıyargı bağışıklığının irdelendiği bu çalışmada öncelikle 19. yüzyıldan günümüze yargıbağışıklığına ilişkin ülke bazlı tutum ve trendlere yer verilmiş, yargı bağışıklığına dairemsal bir takım yabancı mahkeme kararları ve uluslararası mahkeme kararlarınadeğinilmiş ve ülkemizin yargı bağışıklığına ilişkin yaklaşımları ile güncel tutumuincelenmiştir. Buna ilaveten, makalenin sonunda özellikle yabancı mahkemelereülkemiz aleyhine getirilen iş uyuşmazlıklarında ülkemizin benimsemesi gereken tutumve ileri sürülebilecek yasal argümanlar işlenmiştir.

Abstract

Sovereign immunity among which is ﬁ rst commonly accep ted rules of p ublicinternational law and which is based up on the p rincip les of that an equal cannot exercise sovereign p owers on another equal and thereby cannot j udge it, was at ﬁ rstabsolutely interp reted in the strict sense by French Court de Cassation s notoriousCasaux decision in 1849; however, having considered the issues such as rule of law,individual rights, labor rights, commercial concerns, exp ort-imp ort volume etc., thatrule had not been extended to the commercial-industrial and p rivate law actions ortransactions of which states did not exercise sovereign p owers and thereby the p rocessf or adop ting the notion of restrictive state immunity was launched. In this regard,states have adop ted the notion of restrictive state immunity through either issuingp olicy determining documents on the subj ect matter or instantiating the verdicts ofits domestic courts determining that the notion of restrictive state immunity shouldbe embraced and imp lemented. In this article scrutinizing the restrictive sovereignimmunity, the attitudes and trends as to sovereign immunity since 19th century untiltoday are given a p lace, some f oreign domestic and international courtsp recedentdecisions regarding sovereign immunity are analyzed and the actual and recentattitudinal app roach of Turkey as to the subj ect matter is also examined. Besides, thep rincip les and methods that should be adop ted and the legal arguments that shouldbe set f orth in labor disp utes brought against Turkey to f oreign courts are treated atthe end of the article.