HAYVANLARIN KORUNMASINA DAİR GÖRÜŞLERE ELEŞTİREL BİR BAKIŞ

Özet

Geçmişten bugüne insanlar ve hayvanlar arasındaki yakın ama karmaşık, bir nevi "şizofrenik" ilişkidir. Bu ilişkinin bir tarafı olan insanın rolünü belirlemeye ve diğer tarafı olan hayvanları korumaya yönelik, tarihsel süreçte "hayvan refahı", "hayvan özgürleşmesi" ve "hayvan hakları" olmak üzere üç görüş ortaya çıkmıştır. Hayvan refahı görüşünde hayvanların, araştırmada kullanılmasında, yiyecek olarak satılmasında ve spor amaçlı avlanmasında ahlaki bir yanlışlık olmadığı savunulmaktadır. Bentham ve Mill'den felsefi temellerini alan hayvan refahı görüşü, genel görünüm itibariyle "yarar"cıdır. Hayvan özgürleşmesi görüşünde, biyolojik karakteristik ya da psikolojik özellikler ne olursa olsun tüm türlere eşit muamele yapılması gerekliliği vurgulanmaktadır. Bu görüşün mimarı olan Peter Signer, yararcı felsefenin temel savlarıyla örtüşmektedir. Hayvan hakları görüşünde ise hayvanların kullanılmasının ve istismar edilmesinin tamamen ortadan kaldırılması gerektiği belirtilmektedir. Hayvan hakları görüşünün önemli figürlerinden Regan, hayvan haklarını, Kant'ın "değer" kavramından hareket ederek geliştirdiği "içkin değer" kavramıyla gerekçelendirmiştir. Ayrıca hayvan haklarını "hayvan doğası"ndan hareketle gerekçelendiren, doğal hukuk ve ekolojik bakış da bulunmaktadır.

Abstract

Humans have always had a close but complex, "schizophrenic," relationship with animals. Until today, three views "animal welfare", "animal liberation" and "animal rights" have been suggested for determining the parameters of animal protection and human's role as one side of the relationship. Animal welfare holds that humans do nothing wrong when they use animals in research, raise them to be sold as food, and hunt them for sport. The justifi cation of this view is based on arguments of Bentham and Mill and is "utilitarian" in nature. On the other hand, animal liberation claims that all species should be treated the same, without taking into consideration biological and psychological features. As an architect of animal liberation, Peter Signer's arguments coincide with utilitarian propositions. Lastly, animal rights view proposes that human utilization of animals should be abolished in practice. Regan as the leading fi gure of the view, takes Kant's concept of "worth" a step further by using the term "inherent value". Furthermore, there are "natural law" and "ecological approach" views that justify animal rights characterized by "animal nature".