Isı tesiri altında kalan bölgeye (ITAB) plastik deformasyon miktarının etkisi üzerine metalografik bir çalışma

A Metallographic examination on the effect of the amount of plastic deformation on heat affected zone (HAZ)

Özet

Bu çalışmada, kaynak öncesi farklı oranlarda soğuk plastik deformasyon uygulanan HII çelik levhasının ısı tesiri altında kalan bölgesinde (ITAB) meydana gelen mikroyapı ve morfolojik değişimler incelenmiştir. Farklı deformasyon miktarları, r/t oranları değiştirilerek yapılan 90° eğme deneyleri ile sağlanmıştır. Deformasyonsuz ve üç farklı deformasyon miktarlarındaki numuneler MAG kaynak yöntemi ile birleştirildikten sonra, ITAB'ın genişliğindeki ve tane boyutlarındaki değişimler metalografik yöntemle incelenmiştir. Artan deformasyon miktarı ile birlikte ITAB genişliğinin de arttığı belirlenmiştir. r/t=0,5 için oluşturulan maksimum deformasyonda, ITAB genişliği %125 oranında artış göstermiştir. Deformasyon miktarındaki artış, ki taneli bölgedeki tane boyutlarında da belirli bir artışa neden olmuş ancak çok pasolu birleştirme yönteminin bu bölgedeki tane boyutunun aşırı büyümesini önlediği tespit edilmiştir.

Abstract

In this study, different cold working rates were applied to HII steel before welding and the effect of cold working rates on the microstructure and morphology of Heat Affected Zone (HAZ) was investigated. Different deformation rates were obtained by means of 90 degree bending at the three different r/t rates. Undeformed and deformed materials were then joined by MAG (Metal Active Gas) welding technique and microstructure, grain size and broadening of HAZ were investigated by metallographic techniques. It was found that high deformation rate resulted in the broadening of HAZ. It was also found a widening of HAZ by 125% at the maximum deformation rate of r/t=0,5. With increasing deformation rate an increment in grain size was observed in the coarse grain zone, but this excessive grain growth was found to be prevented by multiple-pass welding.