Dergiler / Gazi Türkiyat / 2012 / Cilt: 0 - Sayı: 10
Köken bilimlik çözümlemeler- ı: çiğne- (1), çiğne- (2); esne- (1), esne- (2)
- Dergi
- Gazi Türkiyat
- Sayfa
- 109–126
- DOI
- —
Özet
Türkçe sözlüklerde eş köklü olmadıkları bilinmediği için aynı madde başı altında verilen kimi eş sesli kelimelerin inandırıcı bir köken bilgisi incelemesine konu olmaları beklenir. Çiğne- (1) ‘bir şeyi ağza alıp dişler arasında ezmek, öğütmek’, çiğne- (2) ‘ayakla üstüne basmak’; 2. ‘ayak veya tekerlek altına alıp ezmek, ezip öldürmek’; esne- (1) ‘bir dış etkiyle uzamak, genişlemek veya kavislenmek suretiyle şekil değiştirmek’; 2. ‘bollaşıp genişlemek’, esne- (2) ‘uyku, rehavet, yorgunluk gibi sebeplerle ağzı iyice açarak uzun ve derin bir nefes almak’ fiilleri de bu tür bir özellik taşıyan sözlük birimleridir. Ayrı kökten türedikleri anlaşılan söz konusu fiiller, sözlüklerimizde ayrı madde başları olarak yer almalıdır.
Abstract
Some homophonous words that given under the same lexical entry in Turkish dictionaries because it is unknown that they aren’ t cognate are supposed to become subject to a persuasive etymological study. The verbs çiğne- (1) ‘to chew’, çiğne- (2) ‘to trample down’; esne- (1) ‘to stretch’, esne- (2) ‘to yawn’ are lexemes that shows this kind of characteristic, too. Above- mentioned verbs that appearently derived from different roots should be different lexemes in our dictionaries.