KAZAKİSTAN VE KIRGIZİSTAN'DA KOLEKTİFLEŞTİRME:SÖZLÜ TARİH ÇERÇEVESİNDEN BİR BAKIŞ

Collectivization in Kazakhstan and Kyrgyzstan: An Evaluation with the Use of Oral Sources

Özet

20. yüzyıl Kazakistan ve Kırgızistan tarihinin dönüm noktaları arasında, zorla yerleşik hayat tarzına geçirilmeleri, hayvanlarına devlet tarafından el konması ve varlıklı insanların "kulak" diye etiketlenerek cezalandırılması gibi uygulamalardan oluşan, Sovyetlerin zorla kolektifleştirme politikaları da bulunmaktadır. Sovyetlerin merkezî ekonomi sistemine geçiş yolundaki tavizsiz siyasetine, sert iklim koşullarının eşlik etmesiyle ve 1920'lerin sonundaki - 1930'ların başındaki yetersiz hasatla birlikte yürütülen bu politikalar, milyonlarca insanın yaşamını olumsuz şekilde etkilemiştir. Bu çalışmada, sözlü tarih araştırmalarına dayanılarak, 1928 yılından itibaren uygulamaya başlanan kolektifleştirme sürecinin, Kazakistan ve Kırgızistan'da halkın hayatını ne şekilde etkilediği üzerinde durulmuş; kolektifleştirmenin sıradan insanlar tarafından algısı, halkın direnişi, kolektifleştirmenin sebep olduğu sonuçlar ve halkın bu süreci değerlendirmesi ele alınmıştır. Bu çalışmaya temel teşkil eden sözlü tarih verileri, "20. Yüzyılda Kırgız Milli Kimliğinin Oluşum Süreci", "Orta Asya Halkının Yaşayan Tarihi: Kırgızistan Örneği" ve "Orta Asya Halkının Yaşayan Tarihi: Kazakistan Örneği" adlı projelerin sonuçlarına dayanmaktadır ve bizzat halkın ağzından derlenen yeni bilgileri de içermektedir

Abstract

Soviet policies of forced collectivization, implemented together with the sedentarization, deprivation of stock and de-kulakization, was one of the turning points in Kyrgyz and Kazakh history in the 20th century. These policies, overlapped with harsh climate conditions and poor harvest at the end of the 1920s - beginning of 1930s, have negatively affected the millions of people. This paper focuses on how the collectivization process has affected ordinary people in Kazakhstan and Kyrgyzstan since 1928. This paper deals with the perception of collectivization; popular resistance; consequences and by-products of collectivization; and its assessment of ordinary people. This work is based on the oral history projects "The Formation Process of the Kyrgyz National Identity during the 20th Century", "Living History of Central Asian People: The Case of Kyrgyzstan", and "Living History of Central Asian People: The Case of Kazakhstan", and consists some new data regarding the history of the Kyrgyzs and Kazakhs