Osmanlı Devletinin "İslam Birliği" Siyaseti: Ortadoğu'nun Osmanlılaşması

Özet

Ortadoğu, en yaygın kullanımı ile batıda Mısır'ı, kuzeyde Türkiye ve İran'ı içine alan, doğuda Umman Körfezi, güneyde Aden Körfezi ile Yemen'i kapsayan coğrafî bölgedir. Bu bölge, insanlığın başlangıcının yaşandığı ve "Bereketli Hilâl"den Dicle, Fırat ve Nil nehirleri vasıtasıyla Basra Körfezi, Umman Denizi, Kızıldeniz ve Akdeniz kıyılarından yeni merkezlere yayıldığı düşünülen, içinde Mezopotamya ve Mısır gibi kadim medeniyetleri barındıran bir dünyadır. Kaynağı vahiy olan Musevîlik ve Hıristiyanlık da burada doğup gelişmiş olmakla birlikte, aynı zamanda İslâm Medeniyetinin kalbinin attığı bir mekândır. Hazret-i Peygamber ile başlayıp, Hulefâ-i Râşidin (Dört Halife), Emevî ve Abbasî devletleri zamanında yaşanan İslâm Siyasî Birliği, Haçlı Seferleri ve Moğol istilâsı yüzünden bozulmuş, birlik tekrar iki buçuk asırlık bir mücadelenin sonunda, 16. yüzyılda Osmanlı Devleti tarafından, dört büyük askeri harekât ile sağlanabilmiştir. Bundan sonra Ortadoğu'da dört asırlık bir Osmanlı Barışı (PaxOttomana) yaşanmıştır. Osmanlı Devleti, yerel unsurların iç dinamiklerini dikkate alarak bir idarî nizam kurmuştur. Bu idarî nizam, bölgedeki yerel unsurları "Osmanlı Millet Sistemi" içinde birleştirmiş, idarî olarak Osmanlılaştırmıştır, denilebilir. Bugün Ortadoğu'da barışın yeniden tesisi için, Osmanlı Devleti'nin dört asırlık tecrübesinin anlaşılması zarurî görünmektedir

Abstract

Middle East, with its most widely used meaning, is the region that covers Egypt in the west, Turkey and Iran in the north, Arabian Sea in the east, and Gulf of Aden and Yemen in the south. This region is the one that is thought to have witnessed the dawn of human civilization, which spread from the "Fertile Crescent" via Tigris, Euphrates, and Nile to the shores of Persian Gulf, Arabian Sea, Red Sea, Mediterranean Sea, and beyond. It is the home of the ancient civilizations of Mesopotamia and Egypt. It's the heart of Islamic Civilization, as well as the birthplace of the revealed religions, such as Judaism and Christianity. Islamic unity, which started with the leadership of Prophet Mohammad and established during the reign of Rashidun Caliphs and the reign of Umayyad and Abbasid Dynasties, disrupted by the Crusades and Mongol Invasions. Following a struggle of two and half centuries, it was established once again by the Ottoman Empire in 16th Century, after four major military campaigns. This was followed by a four centuries of peace(Pax Ottomana) in the Middle East. Ottoman Empire, paying attention to the local dynamics, established an administrative system. This administative system, united the locals under the "Ottoman Millet System", thus Ottomanized them. Today, in order to achieve peace in the Middle East, it is essential to understand the four centuries of Ottoman experience