Fransa’da Katılımcı Bir Yerel Demokrasinin Anayasal Temeli: 4 Ekim 1958 Anayasasının 72-1. Maddesi

Özet

1958 Fransa Anayasası’nda 2003 yılında yapılan anayasa değişikliği ile bir- likte yerel yönetimlerin güçlendirilmesinin yanı sıra yerel yönetimler düzeyinde katı- lımcı ve yarı-doğrudan bir demokrasi anlayışının da anayasal düzlemde önü açılmış- tır. Fransa’nın üniter devlet yapısına, Fransız siyasi geleneğindeki temsili demokrasiye bağlılığa ve merkeziyetçilik eğiliminin baskınlığına rağmen yerel düzeyde katılımcı bir demokrasi talebinin kökü 20. yüzyılın başına dek uzanmaktadır. Ancak yasa koyucunun yerel bir danışma referandumunu düzenlemesi 20. yüzyılın sonunu bulmuştur. 1992 yı- lında kabul edilen yasa ile önce yalnız belediyeler kapsamında öngörülen yerel danışma referandumunun kapsamı zamanla genişletilmiştir. 2003 yılındaki değişiklik ile de Ana- yasa madde 72-1’de kapsamı genişletilen bir dilekçe hakkı ve biri bağlayıcı biri danışma olmak üzere iki farklı tip yerel referandum tüm yerel yönetimler için öngörülmüştür. Bütün bu katılımcı demokrasi araçlarının kullanımı yargı denetimine tabi olduğundan, Fransız Danıştayı’nın verdiği kararlarla birlikte hem yerel yönetimin referandum dü- zenlenmesine ilişkin işlemini, hem de referandumun sonucunu konu alan bir yargısal denetim rejimi oluşmuştur.