AVRUPA BİRLİĞİ HUKUKUNDA PİYASA DOLANDIRICILIĞI (MANİPÜLASYON)

Özet

Bu çalışmanın konusunu, sermaye piyasası suçları arasında yer alan piyasa dolandırıcılığı fiilinin (manipülasyon) Avrupa Birliği (AB) hukukundaki düzenleme şeklinin incelenmesi oluşturmaktadır. Sermaye piyasası araçlarının fiyatlarına, arz ve talebine manipülatif işlemler aracılığıyla dışarıdan müdahale edilmesi, yatırımcıların piyasaya karşı güvenini kaybetmelerine ve piyasanın işleyiş mekanizmasının bozulmasına yol açmaktadır. Bu çerçevede, ekonomik suç niteliğini haiz piyasa dolandırıcılığı, gerek ülkemizde gerek karşılaştırmalı hukukta yasal düzenlemeler ile yasaklanmıştır. Bu çalışmada AB mevzuatı kapsamında, piyasa dolandırıcılığı (manipülasyon) fiili, hukuka uygunluk nedenleri, bu fiili işleyen kişiler hakkında öngörülen idari ve cezai yaptırımlar, piyasa dolandırıcılığı fiiline ilişkin yaptırımları uygulayan yetkili otoritelerin rolü ve son olarak Türk Hukuku’nda düzenlenmeyen ancak piyasa dolandırıcılığı suçunun tespitini önemli ölçüde kolaylaştıran bir müessese olan muhbirlik (whistleblowing) sistemi incelenecektir. 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun (SPKn) piyasa dolandırıcılığı suçuna ilişkin 107’nci maddesinin düzenlenmesinde AB’nin 2003/6/EC sayılı Piyasanın Kötüye Kullanılması Direktifi esas alındığından bu çalışmanın Türk Hukuku’nda piyasa dolandırıcılığı fiiline ilişkin yasal düzenlemelere de farklı bir bakış açısı sağlayacağı kanaatindeyiz.

Abstract

The subject of this study is the examination of the type of regulation of the act of market fraud (manipulation), being one of the capital market crimes in the European Union (EU) law. Extraordinary intervention to the prices, supply and, demand for capital market instruments through manipulating transactions causes investors to lose their confidence in the market and to deteriorate the functioning mechanism of the market. Within this scope, market fraud, which possesses the characteristics of an economic crime, is prohibited by legal regulations both in our country and in comparative law. In this study, the act of market fraud (manipulation), justification, the administrative and criminal sanctions stipulated against the persons committing this act, the role of the competent authorities imposing sanctions on the act of manipulation within the scope of EU acquis communautaire and lastly, the whistleblowing system, an organization which is not regulated in Turkish Law but which significantly eases the detection of the crime of manipulation will be examined. Since the Directive 2003/6/EC on Market Abuse of EU is taken as basis in the regulation of article 107 of Capital Market Law (CML) numbered 6362 on the crime of market fraud, we believe that this study will provide a different perspective to the legal regulations regarding the act of market fraud in Turkish Law.