NÜRNBERG VE YASSIADA YARGILAMALARINA İLİŞKİN KARŞILAŞTIRMALI BİR İNCELEME

Özet

Nürnberg ve Yassıada yargılamaları, askeri, siyasi, hukuki açılardan 20. yüzyıla damgasını vuran olaylardandır. Nürnberg yargılamalarını yapan Nürnberg Uluslararası Askeri Ceza Mahkemesi ile Yassıada yargılamalarını yapan Yüksek Adalet Divanı çeşitli farklılıklara ve benzerliklere sahiptir. Her iki mahkemenin farklılıklarından bazıları şunlardır: Nürnberg Uluslararası Askeri Ceza Mahkemesi uluslararası, Yüksek Adalet Divanı ise ulusal niteliğe sahiptir. Nürnberg Uluslararası Askeri Ceza Mahkemesi’ni oluşturan irade İkinci Dünya Savaşı’nın galibi olan Müttefik Devletler, Yüksek Adalet Divanı’nı oluşturan irade ise Milli Birlik Komitesi’dir. Bununla birlikte, çalışmamızda, Nürnberg ve Yassıada yargılamalarının ve bu yargılamaları gerçekleştiren mahkemelerin farklılıklarından ziyade benzer yönlerine odaklanılmıştır. Bu bağlamda, her iki yargılama ve mahkeme, “siyasal yargı” ve “galiplerin adaleti” kavramları, ceza hukukunun evrensel ilkelerinden olan “kanunilik ilkesi” ve “tabii (doğal) hakim ilkesi” bakımından ele alınmıştır. Buna ek olarak, Radbruch Formülü’nün Nürnberg ve Yassıada yargılamalarındaki görünümüne de yer verilmiştir

Abstract

The Nuremberg and Yassıada trials are one of the events that marked the 20th century in terms of military, political, legal aspects. The International Military Tribunal in Nuremberg performing the Nuremberg trials and the High Court of Justice performing the Yassıada trials have various differences and similarities. Some of the differences of both courts are: The International Military Tribunal in Nuremberg has an international character and the High Court of Justice has a national character. The will forming the International Military Tribunal in Nuremberg is the Allies who winner of the Second World War and the will forming the High Court of Justice is the National Unity Committee. However, in our study, similar aspects rather than differences of the Nuremberg and Yassıada trials and the courts performing the trials have been focused. In this regard, both the trials and the courts have been examined in terms of the concepts of “political judgement” and “victor’s justice”, in terms of “principle of legality” and “principle of natural judge” which are universal principles of criminal law. Moreover, appearance of the Radbruch Formula in the Nuremberg and Yassıada trials has also been included.