NAVLUN SÖZLEŞMELERİNİN KURULMASINDA ARACILIK YAPAN BROKERLERİN HUKUKİ NİTELİKLERİ VE TABİ OLDUKLARI DÜZENLEMELER

LEGAL CHARACTERISTICS OF THE BROKERS WHO INTERMEDIATE IN FORMING CONTRACTS OF CARRIAGE OF GOODS BY SEA AND LAWS THAT THEY ARE SUBJECT TO

Özet

Navlun sözleşmelerinin kurulmasında aracılık faaliyetinde bulunan brokerler yasalarda özel olarak düzenlenmemiştir. Özel düzenleme eksikliğinin yanında brokerlerin uygulamada birbirlerinden farklı hak ve yetkilerle faaliyette bulunmaları hukuki niteliklerinin belirlenmesinde güçlük doğurmaktadır. Genel bir yaklaşım bu brokerlerin simsar (tellal) niteliğinde oldukları yönündedir. Ancak navlun sözleşmesinin kurulmasında aracılık yapan brokerlerin görevleri, hakları ve yetkileri simsarlıkla çoğunlukla örtüşmemektedir. Hukuki niteliğin belirlenmesindeki sorunlar bu brokerlerin hangi hukuksal düzenlemelere tabi olduklarının tespitinde ve brokerlerin faaliyet alanları içinde ortaya çıkabilecek hukuki uyuşmazlıkların çözülmesinde güçlüklere sebep olmaktadır. Bu çalışmada söz konusu sorunlardan hareketle brokerlerin nitelikleri hakkında bir incelemede bulunulmuştur. Yürütülen faaliyetin süreklilik arz edip etmediği hususu ölçüt alınarak “daimî broker” ve “arızî broker” isimleri verilerek ayrılan brokerlerin hangi hallerde “aracı acente”, “vekil” ya da “simsar” olarak nitelenmeleri gerektiği hakkında değerlendirmelere yer verilmiştir. Son olarak ise her bir broker türü için genel hatları ile tabi olunan yasal düzenlemelere işaret edilmiştir.

Abstract

Brokers who intermediate in forming contracts of carriage of goods by sea are not specially regulated in acts. Along with the lack of special regulations, brokers’ activities with different rights and authorities in practice create difficulty in determining their legal characteristics. A general approach is that these brokers are middleman. However, the duties, rights and authorities of brokers, who intermediate in forming the contracts of carriage of goods by sea, are usually not in line with the middleman. Problems in determining the legal characteristics cause difficulties in determining the laws that the brokers are subject to and resolving legal conflicts that could occur in the activity area of the brokers. In this work, based on these problems, a research has been done as to the legal characteristics of the brokers. Assessments have been made regarding when brokers, which are separated by naming “constant broker” and “temporal broker” by taking whether the activity conducted has continuity or not as a criterion, must be characterized as “intermediary agent”, “proxy” or “middleman”. Lastly, laws are pointed out in general for each broker type that they are subject to.