TÜRK ÖZEL HUKUKUNDA AYNEN İFA TALEBİ

Özet

Bir borcun olağan sona erme yolu ifadır. Bu bağlamda ifa, alacaklıya karşı borcun yerine getirilmesini ifade eder. Aynen ifa ise, alacaklı tarafından borçluya yöneltilen talebi ifade etmek için kullanılan bir terimdir. Kıta Avrupası (Civil Law) hukuk geleneğini takip eden Türk Hukukunda, aynen ifa borcun bel kemiğini teşkil eder, açılacak olursa aynen ifaya yönelik olan talep borcun (diğer yönden alacağın) doğal bir uzantısıdır, dolayısıyla kural borcun aynen ifasıdır. Aynen ifa talebi, alacak hakkının sahibi borcunu yerine getiremeyen borçlunun bu uğurda harekete geçmesini ve borcu yerine getirilmesini sağlamaktadır. Peki, alacaklı hukuken talebini boşa çeviren borçlu karşısında ne yapabilir, nasıl hareket edebilir ? Cevap bellidir, eğer borçlu talebi boşa döndürürse bu kez ona aynen ifaya yönelik yaptırımlar diziniyle «nazikçe bir hatırlatmada » bulunulacaktır. Bu yaptırımlar, alacaklının borçlu üzerinde baskı meydana getirmek üzere tasarlanmış özel hukuki imkânlardır. İşbu aşağıdaki çalışmamız, İsviçre Hukuku’ndan ilham alan Türk Hukuku’ndaki farklı borç türleri özelindeki aynen ifa talebini ve bu talebin gerektiğinde cebri olarak (zorla) yerine getirilmesi için hukuken sağlanan imkânları ayrıntılarıyla ele almayı amaçlamaktadır.

Abstract

Usually, an obligation tends to be performed. At that regard execution is the fulfillment of the obligation owed to the creditor. As for the performance in kind, or in more technical terms specific performance, it means the request of the creditor with regard the exact subject matter of the obligation from the debtor. For Turkish law, which belongs to the legal tradition of civil law, it constitutes “the backbone” of the obligation, constituting not a remedy but a natural extension of the obligation, that is to say, it is in principle entirely claimable. In fact, it is a tool provided to the creditor in case of non-performance of the obligation by the debtor, and by which the latter is ordered to perform his duty in the very terms that he had agreed upon. But how will the creditor claim it in law, if the debtor persists in not taking an action? The solution is crystal clear: When the debtor ignores it, it is “kindly reminded”, with compulsory execution procedures. These means are all intended to create a pressure on the debtor to make him/her perform what he is actually owing to the creditor. Our work in below aims to explain the main rules in Turkish private law, which is itself inspired by Swiss law, on specific performance for all different types of obligation.