ÇOKKÜLTÜRLÜ TOPLUMLARDA YURTTAŞLIK TEORİLERİ: LİBERAL ULUSÇULUK, TANINMA POLİTİKASI VE ANAYASAL YURTSEVERLİK

CITIZENSHIP THEORIES IN MULTICULTURAL SOCIETIES: LIBERAL NATIONALISM, POLITICS OF RECOGNITION AND CONSTITUTIONAL PATRIOTISM

Özet

Yurttaşlık, bir devletin egemenlik yetkisine tâbi olmayı, politik bir toplumun katılımcısı olmayı ve yurttaşlığa özgülenen üyelik haklarının sahibi olmayı güvence altına alan bir kurumdur. Modern ulus-devletlerde yurttaşlığın kolektif kimlik duygusu yaratarak toplumsal ilişkilerde sosyal dayanışmayı sağladığı düşüncesi kabul görmektedir. Fakat ulus-devletlerin kolektif kimlik inşa politikalarının baskıcı karakteri ve küreselleşme, göç gibi sosyal süreçlerin liberal demokratik toplumlarda yarattığı etki dolayısıyla, ayrımcılık yasakları ve farklılıkların tanınması talepleri gündeme gelmektedir. Özellikle 1970’li yıllardan itibaren siyaset ve hukuk felsefesinin güncel ilgi alanlarından birisini çokkültürlülük fenomeni oluşturmaktadır. Bu bakımdan, çeşitli kültür ve kimliklerin taşıyıcısı olan bireylerin aynı politik toplumun üyeleri olarak bir arada yaşamayı nasıl haklılaştırabilecekleri sorusu önem kazanmıştır. Bu çalışma, çokkültürlü yurttaşlık teorilerine hukuk ve devlet kuramı açısından betimleyici bir perspektif sunmayı amaçlamaktadır. Bu bağlamda, ilk olarak, yurttaşlık kurumu sosyolojik, hukuki, politik veçheleriyle kısaca tahlil edilecek ve modern yurttaşlık anlayışları açıklanacaktır. Daha sonra, çokkültürlülük tartışmasına değinilecek ve çokkültürlülük karşısında liberal yurttaşlığın önerdiği argümanlar gözden geçirilecektir. Bunun ardından, Will Kymlicka’nın liberal çokkültürlü yurttaşlık teorisi ve Charles Taylor’ın tanınma politikası açıklanacaktır. Son bölümde, Jürgen Habermas tarafından formüle edilen anayasal yurtseverlik teorisinin liberal yurttaşlığa sunduğu alternatifler tartışılacaktır.

Abstract

Citizenship is an institution that ensures to subject to a sovereign state, participate in a political community and possess membership rights. In modern nationstates, it is widely accepted that the idea of citizenship provides social solidarity through creating a sense of collective identity. However, because of oppressive character of collective identity-building policies in nation-states, and also social processes in liberal democracies like globalization and immigration, the prohibition of discrimination and recognition demands of diversities have been come to the fore. The phenomenon of multiculturalism has become one of the recent interests of political and legal philosophy, especially since the 1970s. This study aims to provide a descriptive framework for the multicultural citizenship theories with respect to legal and state theory. In this regard, firstly, the institution of citizenship will be analyzed briefly in terms of sociological, legal, political aspects, and the modern conceptions of citizenship will be expressed. Then, the debate of multiculturalism and the arguments of liberal citizenship about multiculturalism will be reviewed. Thereafter, Will Kymlicka’s liberal multicultural citizenship theory and Charles Taylor’s politics of recognition will be explained. In the last section, the alternatives offered to liberal citizenship by Jürgen Habermas’s theory of constitutional patriotism will be discussed.