AİLE KONUTU ÜZERİNDEKİ HUKUKÎ İŞLEMLERE YÖNELİK SINIRLAMANIN İCRA HUKUKUNDAKİ ETKİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

THE EFFECTS OF THE RESTRICTION ON LEGAL TRANSACTIONS ON MATRIMONIAL HOME IN TERMS OF ENFORCEMENT LAW

Özet

Aile konutu kavramı 1.01.2002 tarihinde yürürlüğe giren 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu ile hukukumuza girmiştir. TMK md. 194 düzenlemesinde, aile konutu üzerinde hak sahibi olan eşin aile konutu üzerinde gerçekleştireceği bazı hukukî işlemlerin geçerliliği diğer eşin açık rızasına bağlanmış olup, eş ve aileler için özel bir öneme sahip aile konutunun elden çıkmasına sebebiyet verecek olan hukukî işlemlerde eşlerin birlikte hareket etmesi ve böylelikle aile konutunun korunması amaçlanmıştır.Sınırlamaya ilişkin hukukî işlemleri değerlendirdiğimizde aile konutu üzerinde mülkiyet hakkı bulunan eşin borcu sebebiyle aile konutunun icra takip işlemlerine konu edilmesinin engellenemeyeceği görülmektedir. Zira TMK md. 194 kapsamındaki koruma, aile konutu ile ilgili bir borçlandırıcı ya da tasarruf işleminde diğer eşin rızasını aramaktadır. TMK md. 194/III’e göre tapuya aile konutu şerhi verilmiş olması da- genel kabul edilen görüş şerhin açıklayıcı nitelikte olduğudur- sonucu değiştirmeyecektir. Ancak konutta yaşayan tüm aile üyelerinin barınma ihtiyacı yanında temel haklarının korunması amacı gözetildiğinde, aile konutuna yönelik hukukî işlemlere getirilen sınırlamaların amacına hizmet ederek işlevselliğinin artırılmasının sağlanmalıdır. Nitekim her ne kadar belirttiğimiz üzere TMK md. 194 düzenlemesinde yer alan sınırlamalar cebri icra işlemlerini engelleyecek nitelikte olmasa da bu hükmün icra hukukunda gözetilmesi gereken temel ilkeler çerçevesinde değerlendirilerek bazı sonuçlarının bulunduğunu kabul etmek gerekir.

Abstract

The concept of matrimonial home entered into Turkish law with the Turkish Civil Code No. 4721, which entered into force on 1.01.2002. Under the title of matrimonial home in art. 194 of the Turkish Civil Code, the validity of some legal transactions that the spouse who has the right to the matrimonial home will take on it is tied to the explicit consent of the other spouse, and the spouses are intended to act together and thus protect the matrimonial home in legal transactions in order to prevent the disposal of the matrimonial home, which has special importance to the spouse and families. When we evaluate the legal transactions related to the restriction, it is seen that if a creditor seizes the matrimonial home due to a debt of one of the spouses who has the right of ownership over the matrimonial home, there is no regulation to prevent this enforcement proceedings in order to protect it. Because the protection under art. 194 of Turkish Civil Code seeks a debtor or the consent of the other spouse in the disposition transaction regarding the matrimonial home. According to Turkish Civil Code art. 194/III, the fact that a matrimonial home annotation has been put onto the title deed - the generally accepted opinion is that the annotation is explanatory - will not change the result. Howewer, when considering the need for sheltering of all family members living in the house, as well as the protection of their fundamental rights, the effects of the restrictions on the legal proceeding regarding the family housing are seen in enforcement law in terms of increasing its functionality by serving its purpose. As a matter of fact, as we have stated, although the legal transactions related to the restriction under art. 194 of Turkish Civil Code are not in a nature to prevent compulsory enforcement proceedings, it should be accepted that this provision has same consequences by evaluating it within the framework of basic principles that should be oberserved in enforcement law.