POPÜLİST İKTİDARLARA KARŞI DEMOKRASİYİ ANAYASALARDAKİ DEĞİŞMEZ MADDELER ARACILIĞIYLA KORUMAK

PROTECTING DEMOCRACY AGAINST POPULIST GOVERNMENTS THROUGH UNAMENDABLE ARTICLES OF CONSTITUTIONS

Özet

Anayasalardaki değişmez maddeler bazı hukukçu ve düşünürler tarafından demokrasiye aykırı olgular olarak görülmektedir. Bunun nedeni, genel olarak, belli bir dönemdeki halk çoğunluğunun değiştiremeyeceği anayasal kurallar olmasının antidemokratik bir durum yarattığı iddiasıdır. Genelde değişmez maddelere bakıldığında bunların, devletlerin üzerine kurulduğu ilkeleri ve temel yapıyı koruduğu görülmektedir. Söz konusu ilkeler, o devleti kuran aslî kurucu halkın belirlemiş olduğu üstün ilkelerdir ve genelde hükûmetin cumhuriyetçi yapısı veya temel insan hakları gibi demokratik değerleri içermektedir. Bu nedenle, belli bir dönemdeki çoğunluğun bunlarla bağlı olmama isteği aslında anti-demokratik eğilimleri olduğunu göstermektedir. Özellikle popülist iktidarların muhalefet ve azınlıklara yönelik baskıyı artırdığı ve ayrımcı söylemden beslendiği bir dönemde değişmez maddeler anti-demokratik değil, bilakis liberal demokrasinin ayakta kalmasına destek veren önemli anayasal araçlar olarak kabul edilebilir. Ancak elbette bu işlevi görebilmeleri, çeşitli ülkelerdeki anayasa mahkemelerinin kendinde değişmez maddeleri koruma yetkisi bulması ve bu yetkiyi kararlarında aktif olarak kullanmasına bağlıdır.

Abstract

Some lawyers and scholars see unamendable articles in constitutions as contradict to democracy. They reason that such articles create an anti-democratic situation by putting certain constitutional rules out of the reach of the popular majority at a specific time. Nonetheless, when we look at these unamendable articles in general, they often protect the principles and basic structures on which states are built. These supreme principles are determined by the original constituent people and, in general, embody democratic values like the republican form of government or fundamental human rights. Therefore, the will of the majority at a specific time to not to be bound by these principles in fact means that they have anti-democratic tendencies. As populist governments increase oppression and discriminatory discourse towards the opposition and minorities, unamendable articles could instead be considered as meaningful constitutional tools to help liberal democracy stay alive, rather than a means to weaken democracy. But of course, the function of unamendable articles depends on whether constitutional courts around the world find in them the power to protect them and use this power actively in their decisions.