Dergiler / FSM İlmi Araştırmalar İnsan ve Toplum Bilimler Dergisi / 2021 / Cilt: 0 - Sayı: 17
Süleymannâme (TSMK, H. 1517) Vr. 503a’da Yer Alan Elçi KabulSahnesinde Kozmik Merkez Üzerinden Yol Alan İktidar Dili
- Sayfa
- 73–110
- DOI
- —
Özet
Kitap sanatları arasında önemli bir yere sahip olan minyatür sanatı, yazma eserleriçerisinde yer alan metinleri görselleştirmek amacı ile yapılmışlardır. Bir haminin desteğiile vücuda getirilen resimli tarihlerde eserin metninde olduğu gibi içerisinde yer alanminyatürlerde de hami lehine inşa edilmiş taltif edici bir dilin varlığı göze çarpar. Bu bağlamda bizzat padişahın ya da yüksek makamdaki devlet görevlilerinin emri ile yapımınabaşlanan resimli tarihlerde padişah lehine inşa edilen, onun iktidarını taltif edici bir görseldilin varlığı dikkati çeker. Ele alınan makalede, padişahtan yana olan bu iktidar dilininOsmanlı minyatürlerindeki varlığı, Türklerdeki iktidar sembolleri ve kozmik merkezkavramları üzerinden analiz edilmeye çalışılmıştır. Bu analizin yapılacağı örnek olarakise bizzat padişahın talimatı ile yapımına başlanan 1558 tarihli Süleymannâme (TSMK,H. 1517) adlı eserin vr. 503a da yer alan “Kanunî Sultan Süleyman’ın Halep’teki SaraydaHicaz’dan Sorumlu Mekke Şerifi’nin Elçisini Huzura Kabulü” sahnesi seçilmiştir. Yapı- lan bu analiz sonucunda mevcut minyatürde merkez ve iktidar sembollerinin varlığındanmüteşekkil bir dikey kompozisyon şemasının varlığına rast gelinmiştir.
Abstract
Miniature art, which has an important place among the book arts, was created withthe aim of visualizing the texts in the manuscripts. In the illustrated dates brought to lifewith the support of a patron, the presence of a gratifying language built in favor of thepatron stands out in the miniatures included as well as in the text of work. In this context,the presence of a visual language built in favor of the sultan on the illustrated dates, whichwere started to be created by the order of the sultan himself or the state officials in highoffice, that gratifies his power, draws attention. In the article discussed, the existenceof this language of power in Ottoman miniatures were tried to be analyzed through theconcepts of symbols of power in Turks and the cosmic center. As the example throughwhich this analysis was to be done, the scene “Suleiman the Magnificent Receiving theMessenger of the Sharif of Mecca Responsible of Hijaz in the Palace in Aleppo” in thevr. 503a of the 1558 dated work d Suleiman-nama (Süleymannâme) (TSMK, H. 1517),the making of which had started by the order of sultan, was selected. As a result of thisanalysis, a vertical composition scheme consisting of the symbols of center and powerhas been found in the present miniature.