Tampon zonlarda sediment üretimini en aza indirmek için eğim ve meşcere kapalılığının etkisi üzerine bir araştırma

Investigation on slope and canopy closure effects to minimize sediment movement in riparian buffer zone

Özet

Bu çalışmada, üretim ormanlarındaki sediment hareketini en aza indirgemek için kullanılan tampon zon alanlarının genişliğini etkileyen faktörler değerlendirilmiştir. Bu amaçla, İstanbul Üniversitesi Eğitim Araştırma ve Uygulama Ormanı’nda sediment kapanları tesis edilmiştir. Farklı meşcere kapalılığı, yamaç uzunluğu, yamaç alanı, yağış ve eğime bağlı olarak tesis edilen deneme alanlarından sediment verisi alınmıştır. Bu kapsamda, sediment verimini hesaplamak amacıyla istatiksel bir model ortaya konmuştur. Modelin doğruluğu çeşitli istatistiksel analizlerle sınanmıştır. Sonuçlara göre, eğim sınıflarına bağlı olarak sediment değeri yüksek oranda tahmin edilebilmektedir. Elde edilen sonuçlara göre, eğim yüzdesine bağlı olarak olarak sediment tahmini için geliştirilen regresyon modeli sonuçlarında en düşük R2 değeri %20 eğim sınıfında 0.79, en yüksek R2 değeri %80 ve %100 eğim sınıflarında 0,97 olarak bulunmuştur. Ayrıca eğim arttıkça regresyon modelinin doğruluğu arttığı görülmüş ve %80 ile %100 eğim sınıfları arasında çok yakın bir ilişki bulunmuştur. Ayrıca meşcere kapalılığının sediment üretimi üzerindeki etkisini araştırmak için üretilen regresyon modelinde en düşük R2 değeri %71-100 meşcere kapalılığında, en yüksek R2 değerleri ise %41-70 kapalılıkta ve traşlama kesimlerinin yapıldığı alanlarda hesaplanmıştır. Meşcere kapalılığının azalmasıyla birlikte sediment üretimi ve modelin doğruluğu artmaktadır.

Abstract

In this study, factors affecting the width of buffer zone used to minimize the sediment movement in theproductive forests, have been evaluated. For this purpose, sediment traps were constructed in İstanbul UniversityEducation Research and Practice Forest. Sediment data was obtained from sample plots establisheddepending on the different canopy closure, slope length, slope area, rainfall and slope. In this context, astatistical model was developed to estimate the sediment yield depending on slope and canopy closure. Theaccuracy of the model was tested with various statistical analyses. According to the results, sediment valuecan be highly estimate depending on slope classes. According to results, in the developed regression modelsto estimate effects of slope percentage on sediment values, the smallest R2 value was found as 0.79 on 20 %slope area and the highest R2 value was found as 0.97 on 80 % and 100 % slope area. Also, as the slope increases,the accuracy of the regression model of sediment yield increases. And it is concluded that there is a veryclose relationship between 80 % and 100 % slope. In the developed regression models to estimate effectsof canopy closure effects on sediment values, it is seen that the lowest R2 value was calculated on canopyclosure 71-100 %, and the highest R2 values were calculated on canopy closure 41-70 % and cutting areas.Sediment yield increases with the decrease of the canopy closure and the accuracy of the model increases.