Bolu-Aladağ göknar ormanlarında doğa yürüyüşü faaliyetlerinin bazı fiziksel toprak özelliklerine etkisi

The effects of trekking activities on physical soil properties in the Bolu-Aladağ fir forests

Özet

Bu çalışma, Bolu Aladağ göknar ormanlarında, doğa yürüyüşlerinin toprağa etkisini araştırmak için yapılmıştır. Çalışmada 100 kişi ölçüm alanından tek sıra halinde yürümüş, doğa yürüyüşünün ölü örtü kalınlığı, toprak hacim ağırlığı, toprak nemi ve toprak sıkışması gibi fiziksel özelliklere etkisi incelenmiştir. Çalışma iki yıl peş peşe, iki ayrı parselde ve üçer tekerrürlü olarak yapılmıştır. Ölü örtü kalınlığı (mm) örnekleme sırasında ölçülerek, miktarı (gr/m2 ) 25cm*25cm alandan toplanan örneklerin kuru ağırlığına bağlı olarak belirlenmiştir. Toprak hacim ağırlığı (g/L) hacim silindirleri kullanılarak, toprak nemi (%) de taze ve kuru ağırlık farkından yararlanılarak belirlenmiştir. Yapılan ölçümler ve değerlendirmelerin sonucunda; doğa yürüyüşü yapılan alanda ölü örtü kalınlığının azaldığı (r=0,568), taze (r=0,440) ve kurutulmuş (r=0,423) toprak yoğunluğunda artışa neden olduğu belirlenmiştir. Ancak toprak nemi üzerinde etkisi görülmemiştir. Kontrol alanına göre kıyaslandığında çiğnenen alan toprağında ortalama %14 oranında sıkışma meydana geldiği bulunmuştur. Doğa yürüyüşü esnasında çiğnenen toprakta meydana fiziksel etkiler ölü örtüde ve toprakta sıkışmaya neden olmuştur. Dolayısıyla toprağın geçirgenlik kapasitesini düşürecek, devamında yabanlaşmaya ve erozyona yol açabilecektir.

Abstract

In this work, we study the effects of trekking on the soil physical properties in the Turkish Bolu-Aladağ fir forests.One hundred people walked in a straight line in the case study area, and their effects on a number of soil physicalproperties, such as litter fall thickness, soil bulk density, soil moisture, and soil compaction, were investigated. Thestudy comprised three replicates over two tracks in two consecutive years. The thickness of the surface litter fall(mm) was measured and its amount determined in (gr/m2) as the dry weight of the soil samples collected in thesampling area. Soil bulk density (g/L) was measured using cylindrical samples. Soil moisture (%) was determinedbased on the difference between the fresh and dry weights. The results indicate that the surface litter thicknessdecreased on trekking routes (r=0.568), and the fresh (r=0.440) and dried (r=0.423) soil bulk densities increased.However, there appeared to be no effect on soil moisture. Compared to the control samples, an average of 14%compaction was detected in trampled soils as a result of human pressure. Furthermore, the physical effects oftrekking caused compaction of the litter fall and soil. As a result, such activities could lead to a decrease in soilinfiltration capacity causing soil erosion and degradation in the future.