Sırbistan’da Douglas göknarının gelişim özellikleri ile yapraklanma fenolojisi arasındaki korelasyon

Correlation between the phenology of leafing and growth characteristics of Douglas-fir provenances in Serbia

Zoran PODUŠKA, Ilija DJORDJEVİĆ, Vukan M. LAVADİNOVİĆ, Ljubinko RAKONJAC, Vera S. LAVADİNOVİĆ

Özet

Periyodik bitki hayat döngüsü olaylarını inceleyen fenoloji, türlerin başlangıç süreci ve de yeni çevre koşullarına adaptasyon sürecinde önemlidir. Yapraklanma sürecinin bitkinin büyüme unsurlarıyla ilişkili olduğunu düşündük. Bu çalışmada, Sırbistan’da Douglas göknar ağacının yetiştirilmesi için en uygun olan kaynakları seçmek amacıyla bu faktörlere odaklandık. Yapraklanmanın yükseklik, çap ve yükseklik artışına olan bağımlılığının incelenmesi amaçlandı. Deney Kuzey Amerika’da doğal Douglas göknarı dağılımı gösteren bölgeden farklı kaynaklardan alınan doğal tohum materyali kullanılarak yapıldı. Bu nedenle, bitkinin gelişimi unsurları üzerinde anlamlı etkiler gözlendi. Elde edilen veriler tanımlayıcı istatikler, varyans analizi, regresyon ve korelasyon kullanılarak değerlendirildi. Yapraklanma (tomurcukların patlaması) zamanı ile farklı kaynaklardan alınan Douglas göknarının morfolojik özellikleri arasındaki korelasyon istatiksel olarak zayıftı. Diğer yandan, yapraklanma zamanı ile bitkilerin yükseklikleri arasında daha güçlü bir ilişki izlendi.

Abstract

The study of periodic plant life cycle events, or phenology, is of great importance both in the process of speciesintroduction and in the period of its adaptation to new environmental conditions. We assumed that the leafoutprocess correlates with the elements of plant growth. The research we focused on these dependencies inorder to select the provenances which would be the most suitable for introduction in Serbia. The research wasaimed at investigate the dependencies of leafing on the height, diameter, and height increment of Douglas-firprovenances within the experiment in Serbia. The experiment was established using native seed material originatingfrom different provenances from a part of the natural range of Douglas-fir distribution in North America.Therefore, it has a significant effect on the elements of plant growth. The obtained data were analyzed using descriptivestatistics, analysis of variance, regression and correlation. It was concluded that the correlation betweenthe time of leaf-out (bud break) and morphological characters of Douglas-fir trees of different provenances wasstatistically weak. The correlation was the strongest between the time of leaf-out and the height of plants.