Phoenix theophrasti Greuter türünün Türkiye’de tanımlanan yeni bir alttürü (Phoenix theophrasti Greuter subsp. golkoyana Boydak)

A new subspecies of Phoenix theophrasti Greuter (Phoenix theophrasti Greuter subsp. golkoyana Boydak) from Turkey

Özet

Bu makale kapsamında Türkiye’de yeni bir alttür tanımlanmıştır (Phoenix theophrasti Greuter subsp. golkoyana Boydak). Ege Bölgesi, Bodrum-Gölköy’de doğal olarak bulunan ve “Gölköy Phoenix populasyonu” olarak adlandırılan tanımlanmamış bu takson, Gölköy halkı tarafından yüzlerce yıldan beri bilinmekteydi. Gölköy Phoenix populasyonu Phoenix theophrasti türünün bir temsilcisi olarak kabul ediliyordu. Bu makalenin yazarı, Gölköy’e yaptığı çok sayıdaki bilimsel gezinin, 1990 yılının erken yazında yaptığı ilkinde, Gölköy Phoenix populasyonu, P. theophrasti Greuter and P. dactylifera L. arasında önemli farklılıklar olduğunu gözlemledi. Yazar konuyu aydınlatmak için uzun yıllar bu takson ile ilgili çalışmalara devam etti. 2015 ve 2018 yıllarında, ülkemizde doğal olarak bulunan üç P. theophrsti populasyonu ile Gölköy Phoenix populayonuna iki bilimsel gezi daha yaptı. Gölköy Phoenix populasyonu, P. theophrasti, ve P. dactylifera arasında belirgin farklılıklar gösteren morfolojik özellikler üzerinde ölçmeler ve gözlemler yapıldı. Bunlar erkek çiçek sapları ve meyva saplarının uzunlukları ile bazı meyva ve tohum özelliklerini kapsamaktadır. Sonuçlar, “Gölköy Phoenix populayonu”nun bazı özgün ve farklı morfolojik özellikleri nedeniyle, onun yeni bir alttür olarak tanımlanmaya layık olduğunu ortaya koydu. “Phoenix theophrasti Greuter subsp. golkoyana Boydak”, P. theophrasti Greuter türünden daha uzun meyva sapları ve daha uzun erkek çiçek sapları, meyva saplarının marjinal olarak daha fazla meyva tutmaları, tohumlarının çok az belirli olan tohum kabuğu dokusu, daha derin ve daha geniş tohum oluğu ile ayrılmaktadır.

Abstract

In the present study, a new subspecies (Phoenix theophrasti Greuter subsp. golkoyana Boydak) is described inTurkey. The unidentified Phoenix taxon native to Bodrum–Gölköy, Aegean Turkey and named as the “GölköyPhoenix population” has been known to Gölköy’s inhabitants for centuries. The Gölköy Phoenix populationwas considered to be representative of P. theophrasti. Boydak made the first of a number of trips to Gölköyand immediately noticed some distinct differences between the Gölköy Phoenix population, P. theophrastiGreuter, and Phoenix dactylifera L in the early summer of 1990. He continued his investigations on this taxonfor many years to shed light on the subject. He made two new trips to the three native stands of P. theophrastiand the Gölköy Phoenix populations in 2015 and 2018. Measurements and observations were made onthe morphological characteristics that showed distinct differences among the Gölköy Phoenix population, P.theophrasti, and P. dactylifera. These were related to the length of male stalks and female inflorescences andsome fruit and seed characteristics. The results indicate that some distinctive morphological characteristics ofthe “Gölköy Phoenix population” merit its being described as a new subspecies. “Phoenix theophrasti Greutersubsp. golkoyana Boydak” differs from P. theophrasti Greuter with respect to its longer fruiting-female stalklength and longer male stalk length, its fruiting stalks hold fruits marginally higher, and its having seeds withslightly visible striate surface crust structures and deeper-wider grooves.