Cupressus sempervirens (Servi) varyetelerinin (horizantalis ve pyramidalis) odunlarındaki uçucu bileşikler

Essential wood oil of Cupressus sempervirens varieties (horizontalis and pyramidalis)

Özet

Türkiye de doğal olarak yetişen ve yetiştirilen Cupressus sempervirens (servi) 2 varyetesinin odunlarından izole edilen eterik yağlardaki bileşikler Gaz Kromatografi-Kütle Spektroskopi cihazıyla belirlenmiştir. Taze odunlardan elde edilen eterik yağların analizleri sonucu 51 bileşik tanımlanmış olup, bu bileşikler eterik yağın %91,9- 95,7’sini oluşturmaktadır. Çalışmada 2 farklı varyete odunu, öz ve diri odun ayrımı yapılarak incelenmiştir. Sonuç olarak 2 varyete odunu benzer bileşim göstermiştir. Öz ve diri odunların eterik yağ bileşimlerinde oksijenli monoterpenler (%43,7-72,4), oksijenli seskiterpenler (%8,7-36,5) ve diterpenoidler (50,82-4,15) bulunmuştur. Eterik yağlarda en fazla bulunan bileşikler sırasıyla, karvakrol metil eter %38,2-62,6, α-sedrol %15,7-34,3, manool %1,75-9,83, terpinen-4-ol asetat % (0,82-4,15 ve borneil asetattır (%0,26-4,62). Diğer servi odunlarının eterik yağ bileşimleri ile kıyaslandığında Cupressu sempervirens odunu, en fazla karvarol metil eter içeren tür olarak tanımlanabilir. Sonuç olarak servi odunlarını karakterize eden 2 terpen türü bileşik olduğu söylenebilir: bunlar alfa-sedrol ile karvakrol metil eter veya karvakroldür.

Abstract

The essential oils isolated from the woods of Cupressus sempervirens var. horizantalis and var. pyramidalisharvested from natural and cultivated locations in Turkey were characterized by GC-MS analyses. Fifty-onecompounds, representing 91.9-95.7% of the oil composition, were identified. The oils obtained from twovarieties wood exhibited quite similar composition. Sapwood and heartwood oils were mainly composedof oxygenated monoterpenes (43.7-72.4%), sesquiterpenoids (8.7-36.5%) and diterpenoids (2.2-10.4%). Themajor compounds were carvacrol methyl ether (38.2-62.6%), α-cedrol(15.7-34.3%), manool (1.75-9.83%), terpinen-4-olacetate (0.82-4.15%) and bornylacetate (0.26-4.62%). Compared to other Cupressus species, Cupressussempervirens wood can be classified as a carvacrol methyl ether rich species. As a result, the woodoil of Cupressus species can be characterized by the presence of two compounds: α-cedrol and carvacrol orcarvacrol methyl ether.