Batı Hodna havzasında arazi kullanım değişiminin ve kum taşınımının değerlendirilmesi (Merkez Cezayir bozkır ekosistemleri)

Assessing land use change and moving sand transport in the western Hodna basin (central Algerian steppe ecosystems)

Nouar BOULGHOBRA, Saifi MERDAS, Haroun FADLAOUİ, Tewfik MOSTEPHAOUİ, Mohamed BELHAMRA

Özet

Arazi kullanımı ve arazi örtüsünün değişimi (LULC) teknikleri ile çevre durumunun tespit edilmesi uygun bir yöntem olmakla birlikte maliyeti de düşüktür. Bu çalışma, Hodna Havzası’nın (Mila il eyaleti, Cezayir) batı kısmında gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmada, 1984-2014 yılları arasındaki 30 yıllık uzaktan algılama verileri ve arazi gözlemleri birleştirilerek, arazi kullanımı ve arazi örtüsünün değişimleri (LULC) analiz edilmiştir. Ayrıca, rüzgâr verileri kullanılarak kum taşınımı durumu da değerlendirilmiştir. Görüntü sınıflandırma yöntemini kullanarak LULC tekniği ile birlikte değerlendirmeler yapılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre mera alanlarının 50000 hektar ile önemli bir düşüş yaşadığını göstermiştir. Mera alanlarındaki bu azalmanın çıplak toprak örtüsündeki 57000 hektarlık artış ile ilişkili olduğu görülmüştür. Ayrıca, odunsu bitki örtüsü ile kaplı alanlarda bir azalma ve tarım alanlarında da bir artış gerçekleşmiştir. Kum ile kaplı alanların incelenmesi ve rüzgar verilerinin değerlendirilmesi ile çalışma alanı içerisinde hareketli kumların bir geçiş bölgesi bulunduğu ortaya koyulmuştur. Arazi kullanımı ve arazi örtüsünün değişimlerinin (LULC) çoğunlukla antropojenik ve aşırı otlatma faktörlerinden kaynaklandığı görülmektedir. Bu arazi etki faktörleri, arazideki farklı tipteki arazi örtüsü modellerinde de önemli rol oynamaktadır. Çevresel durumun değerlendirilmesinde kullanılan LULC tekniğinin, ekosistem değerlerinde azalma eğilimi olduğunu ve sürdürülebilir yönetim uygulamalarına duyulan ihtiyacı ortaya koyan bir arazi bozulma sürecini tanımladığı sonucuna varılmıştır.

Abstract

The application of land use and land cover change (LULC) techniques for identifying the state of the environmentis both a suitable tool and cost-effective. The study was conducted in the western part of the Hodna Basin(province of M’sila, Algeria). In this study, we combined remotely sensed data and ground truth observations toanalyze the trends of LULC and their drivers during the 30 years from 1984 to 2014. In addition, we evaluated thesand transport using wind data. We assessed LULC using the supervised image classification method. The resultsindicated that rangelands experienced a considerable decrease with 50,000 hectares. This shrinkage in rangelandscover is associated with an expansion in bare soil cover with an increase of 57,000 hectares. Furthermore,woody vegetation and sand experienced a decrease in their cover. However, there is an increase in agriculturearea. The analysis of land cover of sand indicated a decrease in the area of this class, and the assessment of winddata revealed that within the study area there is a transition zone of moving sands. The dynamic of LULC wasmostly conducted by the anthropogenic and overgrazing factors. These drivers have a considerable role in thepatterning of different types of land cover in the investigated landscape. We can conclude that the LULC techniqueused for the assessment of the environmental state identified a regressive trend of ecosystem values anda process of land degradation which implies the need for implementation of sustainable management practices.