Doğu Kayınının yayılışının Güney sınırında iklimin çap artımı üzerine etkisi

The effect of climate on the radial growth of Oriental Beech in the Southern limit of its distribution area

Özet

Bu çalışma, doğu kayınının en güneydeki popülasyonlarından biri olan Amanos Dağları'nın Topaktaş yöresinde türe ait bir yöre kronolojisi oluşturmak ve yıllık halka genişliği ile aylık maksimum, minimum, ortalama sıcaklık ve aylık toplam yağış gibi bazı iklim değişkenleri arasındaki ilişkileri ortaya koymak amacıyla yapılmıştır. Çalışma alanı, türün en güney popülasyonu olarak bilinen izole doğal popülasyonların bulunduğu Topaktaş Yaylası, Dörtyol, Hatay'da bulunmaktadır. Ortalama eğim %35, bakısı kuzey batı ve rakımı 1300 - 1500 metre (m) arasındadır. Çalışma alanındaki 17 doğu kayınından artım burgusuyla 33 örnek alınıp halka genişlikleri ölçülmüş ve 1961-2013 dönemini kapsayan 53 yıl uzunluğunda yıllık halka kronolojisi elde edilmiştir. Sahadaki doğu kayınlarının radyal büyümesinin iklime olan duyarlılığı 0.20 olarak hesaplanmıştır. Radyal büyüme ve iklim arasındaki ilişkileri araştırmak için Pearson korelasyon katsayıları kullanılmıştır. Sonuçlar, haziran ayındaki ortalamanın üzerindeki yağışların daha geniş halka oluşumuna yol açtığını gösterirken (r=0,39, p

Abstract

This study was carried out to construct a site chronology of oriental beech in Topaktas site of the AmanosMountains, one of the most southerly populations of oriental beech, and to investigate the relationshipsbetween tree-ring width and some climate variables such as the monthly maximum, minimum and meantemperature and monthly total precipitation. The study area was located in Topaktaş Plateau, Dörtyol, Hatay,where isolated natural populations, known as the most southerly populations of the species, exist. Theaverage slope was 35%, the aspect was north-west, and the altitude ranged from 1300 to 1500 meter (m).33 samples are collected by using increment borers and taken from 17 oriental beech trees in the study site,and 53-year-long treering chronology were built for the period of 1961-2013. Pearson correlation coefficientswere used to investigate relationships between radial growth and climate. The radial growth of oriental beechin the site was found to be sensitive to climate with mean sensitivity value of 0.20. The results showed thathigh precipitation in June leads to produce wider rings (r=0.39, p