20. YÜZYILA AİT ÜRÜNLERDEN ÖRNEKLERLE ÜLKEMİZDE DEKORATİF TIĞ DANTELİ ÖRÜCÜLÜĞÜ: KOCAELİ ÖRNEĞİ

DECORATIVE CROCHETLACE KNITTING WITH EXAMPLES OF 20TH CENTURY PRODUCTS IN OUR COUNTRY: KOCAELI EXAMPLE

Özet

Araştırmanın kapsamını Kocaeli il merkezinde bulunan, 20. yüzyıla tarihlendirilmiş, dekoratif amaçlı olarak hazırlanan, tamamı tığ danteli teknikleriyle örülmüş 24 adet ürün oluşturmaktadır. Araştırmanın genel amacı, Kocaeli ili örneği üzerinden ülkemizde tığ danteli örücülüğünün bugünkü durumunu değerlendirmektir. Çalışmanın alt amaçları arasında Kocaeli il merkezinde ulaşılabilen tığ danteli ürünlerin ölçü, tür, renk, iplik kalınlığı, teknik, motif sayısı, bezeme konusu ve kompozisyon özelliklerini belirleyerek, kültürümüze ait değerlerin belgelenmesi ve bu yolla gelecek kuşaklara aktarılmasını sağlamaktır. Araştırmada veri toplama aracı olarak bilgi formu kullanılmıştır. Ürünlerde kullanılan özellikler incelenerek bilgi formlarına kaydedilmiştir. Elde edilen veriler uygun görülen konu başlıkları altında tablolaştırılarak istatistiksel yöntemlerle değerlendirilmiş ve yorumlanmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, incelenen tığ danteli ürünlerin tamamında merserize pamuk ipliği kullanıldığı, iplik kalınlığında ise yoğun olarak 70 numaranın tercih edildiği belirlenmiştir. Ürünlerin tamamında zincir tekniği kullanılmıştır. Bunu sırasıyla üçlü trabzan, ikili trabzan ve sık iğne teknikleri takip etmektedir. Ürünlerin büyük çoğunluğunda beyaz renk tercih edilmiştir. İncelenen tığ danteli ürünlerin tamamında ileri derecede soyutlanmış bitkisel bezemeler kullanılmıştır. Geometrik bezemelerin ise bitkisel bezemelerle birlikte kullanıldığı anlaşılmıştır. İncelenen oda takımlarında kare veya daire formlu, tepsi örtülerinin tamamına yakınında ise oval formlu kompozisyonlar kullanılmıştır. Sehpa ve masa örtülerinde kullanılan kompozisyon formlarının daire, dikdörtgen, kare veya eşkenar dörtgen olarak değişkenlik gösterdiği tespit edilmiştir. İncelenen ürünlerin yarısının çok sayıda motifin birleşiminden, diğer yarısının ise merkezden dışa doğru ürünün şekline göre tasarlanmış tek motiften oluşan kompozisyonlarla tasarlandığı anlaşılmıştır.

Abstract

The scope of the research consists of 24 products all knitted with crochet lace techniques dated to the 20th century prepared for decorative purposes located in the city center of Kocaeli province. The general purpose of the study is to evaluate the current situation of crochet lace knitting in our country on the example of Kocaeli province. Among the sub-objectives of the study, determining the size, type, color, thread thickness, technique, number of motifs, decoration subject and composition features of crochet lace products that can be reached in Kocaeli city center documenting the values of our culture and transferring them to future generations in this way. Information form was used as a data collection tool in the research. The materials, techniques, color features, motif sources and composition allocations used in the products were examined and recorded in information forms. The data obtained were evaluated and interpreted by statistical methods by being tabled under the appropriate topics. According to the results of the research, it was determined that mercerized cotton yarn was used in all of the crochet lace products examined and 70 number was preferred in the yarn thickness. Chain technique is used in all of the products. This is followed by triple crochet, double crochet and thick needle techniques. White color is preferred in most of the products. Highly abstracted herbal ornaments were used in all of the examined crochet lace products. It was understood that geometrical ornaments were used together with herbal ornaments. Square or circle-shaped compositions were used in the room sets examined and oval-shaped compositions were used in almost all of the tray covers. It has been determined that the composition forms used in coffee tables and tablecloths vary as circle, rectangle, square or rhombus. It was understood that half of the products examined were designed with a combination of many motifs and the other half with compositions consisting of a single motif designed from the center to the outside.