İstanbul’da hıdrellez geleneğinin geçmişi, bugünü ve yarını: Ahırkapı örneği

The tradition of hidrellez in İstanbul, past, today and tomorrow: the Ahırkapı model

Özet

Hıdırellez, yüz yıllardır Türkiye dahil Türk kültür coğrafyasında geniş kitlelerce kutlanan takvime bağlı bayramlardan biridir. Tarihî ve dinî pek çok kökeni içerisinde barındıranHıdırellez’in UNESCO’nun ‘İnsanlığın Somut Olmayan Kültür Mirası Listesi’ne alınmasıamacıyla 2010 yılında çalışmalar başlatılmıştır. Bu makalede Türk kültür coğrafyasında çokeski çağlardan beri kutlanmakta olan bahar bayramı “Hıdırellez” gelenekleri İstanbul merkezli olarak değerlendirilecektir.Değerlendirmede öncelikle Hıdırellez’in tarihî ve dinî kökleri hakkında kısaca bilgi verilecek daha sonra İstanbul’da yüz yıllardan beri Hıdırellez’in nasıl kutlandığı, bu bayrametrafında ne gibi geleneklerin oluştuğu çeşitli kaynaklardan derlenen bilgilerle ele alınacaktır.Daha sonra; günümüzde yapılmakta olan “Ahırkapı Hıdırellez Şenlikleri” tanıtılarak bu şenliklerin eski İstanbul’da kutlanan Hıdırellez ile benzer ve farklı yanları ele alınacaktır. Sonolarak da “Ahırkapı Hıdırellez Şenlikleri”nin kent imajı, toplumsal yapı ve kültür ekonomisindeki işlevi değerlendirilmeye çalışılacaktır.

Abstract

Hıdrellez (old-Turkish Celebration of Spring) was celebrated many centruies in Turkishcultural geographical areas. It reserves many historical abd religious roots.In 2010 therewere some works had began about the Hıdrellez under the UNESCO’s program, “The Listof the Intangible Cultural Cultural Heritage of Humanity.” In this presentation, the SpringHoliday of the Hıdrellez will be reviewed based on Istanbul-centric.Firstly, it will be provided briefly the historical and religious roots of the Hıdrellez andthen it how was celebrated around Istanbul many centruies and finally we will look at different sources for the traditions formed due to these celebrations. Seceondly, we will describethe “Ahırkapı Hıdırellez Celebrations” that is currently going on each year and we compareit with the old Istanbul Hıdırellez celebrations. Finally, we will discover the functions of the“Ahırkapı Hıdırellez Celebrations” on the images of the city, structure of the society andcultural economy.