Terbiyeli Çocuk'Tan DinDar nesil'e-akP'nin Çocuk PoliTikası

Özet

Bu makale, 19. yüzyılın sonlarından bu yana Türkiye'nin çocuk politikasını üç tarihsel uğrakta (Osmanlı, erken Cumhuriyet ve AKP dönemi) belli süreklilik ve süreksizlikleri tespit etmek için iki temel kavram altında ele almaktadır: "Terbiyeli çocuk" ve "dindar nesil". Buna göre makalede vurgulanan nokta, dönemlerin temel değerleri ve iktidar odakları değişse de "terbiye" kavramında belli bir evrimsel sürekliliğin olduğudur. Fakat aynı zamanda dönemler arasında belli kopuş ve süreksizlikler de mevcuttur. Buna göre, terbiye kavramı geçmişten günümüze benzer veya aynı kalıplar altında yeniden üretilmemektedir. Hem geleneksel hem de modern anlamları bulunan terbiye, bir yandan toplumsal değerlerin temellerinden biri oldu, öte yandan da devletin eğitim, nüfus vb bağlamında çocuk politikasını oluşturan bir kalıp işlevi gördü. Terbiyeli çocuk veya dindar nesil yetiştirme anlayışının altında da hep bir soy kaygısı güdüldü ama her dönemde devletin ideal çocuk tasarımı yukarıdan belli bir resmi toplum mühendisliği pratiğinin önünü açtı. Haliyle çocuğun yukarıdan kodlanıp tanımlanması onun kendi hak ve özgürlüklerini kullanmasını engelledi. Bu, devletin çeşitli araçlarla yeniden ürettiği terbiye anlayışının çocuk hakları açısından demokrasi ile çeliştiğini göstermektedir.

Abstract

This article discusses Turkish policy of child at the three historical moments (late Ottoman, early Republic of Turkey and the period of current Turkish government AKP) in the framework of the concept "terbiye" (decency) in order to determine some continiuties as well as discontinuties in terms of changes related with official ideology on childhood and children. The basic argument is that the notion "terbiye" as an educational and familial tool used in traditional teaching and social relations became dominant in the state and society for all three periods despite some discontinuties. This means that "terbiye" has been reproduced in both traditional and modern patterns since the late Ottoman. It was functioned by the state as a tool of social engineering as well as pattern to found an official policy of child in both religion and nationalism. This policy from top to the bottom prevented the children to use their rights freely, saying that paternalism has been always a powerful ideology in Turkey.