Dergiler / FLSF (Felsefe ve Sosyal Bilimler Dergisi) / 2014 / Cilt: 9 - Sayı: 17
Arası(nda)lığın Aporetiği: Jorge Luis Borges ve Karar Verilemezliğin Labirenti
- Sayfa
- 117–130
- DOI
- —
Özet
1947 yılında yayınlanan ‘Asterion’un Hanesi’ isimli kısa hikayesinde, Arjantinli yazar Jorge Luis Borges, Theseus efsanesinin kahramanını Theseus’tan minotaura, yani Asterion’a çevirir. Burada Borges, gerçekliğin labirente benzer vasfını kaleme alır. Asterion’un hanesi; kapıları, mevcudiyet metafiziğinin tecrübe edilişine (hanenin labirente benzer vasfının ‘dünya’nın tecrübesi ile mekânzamansal olarak özdeşleştirilmesine) açılan/kapanan, psişik bir hafıza mekanı (tuhaflığın, yasın, umutsuzluğunun, umudun ve melankolinin mnemoteknik alanı) olarak karşımıza çıkar. Bu hikayede Borges; minotaurun, labirentin/dünyanın verdiği varoluşsal ıstıraptan cezalandırıcısı (Theseus) eliyle kurtuluşunu işler. Asterion için dünyanın tecrübesi, yalnızca, kesinlik işaretlerinden epokhal bir geri çekilmeyi değil; aynı zamanda, karar verilemezliğin açığa serilmesini de ifade eder. Bataille ve Derrida’dan hareketle, bu çalışma, arası(nda)lığın aporetik bağlamını, Borges mitopoetiğinin öne çıkan belirleyicileri itibariyle değerlendirmektedir
Abstract
In his short story ‘The House of Asterion’, originally published in 1947,Argentinean writer Jorge Luis Borges turns the protagonist of the Theseus mythfrom Theseus to the minotaur, Asterion. Borges, herein, proses labyrinthinedesign of reality. The house of Asterion denotes a psychic space of memory(mnemotechnic sphere of ambiguity, mourning, despair, hope and melancholia)the doors of which are being unlocked/locked to the experience of themetaphysics of presence (spatiotemporal equation of the labyrinthinecharacteristic of the house with the ‘world’). In this plot, Borges prosesminotaur’s relief from the existential pain of the labyrinth/world by the succourof his ‘redeemer’ (Theseus). The experience of the world, for Asterion, connotesnot only an epochal re-treat from markers of exactitude, but also theunconcealment of undecidability. By going through Bataille and Derrida, thispaper interprets the aporetic context of the in-between via central tenants ofBorges’ mythopoetic.