PLATON'DA KADIN SORUNU ÜZERİNE BİR TARTIŞMA

Özet

Platonun Politieanın V. kitabıyla birlikte koruyucular sınıfı içinde kadınlara vermiş olduğu yer, düşünürün kadınlarla ilgili düşüncesini tartışma konusu haline getirmektedir. MÖ V. yüzyıl Atinasında kadının konumu göz önüne alındığında, kimi yorumcular Platonun protofeminist olduğunu veya egaliteryan bir tutum sergilediğini öne sürse de, düşünür farklı açılardan değerlendirildiğinde, onun aslında kadın-erkek eşitliği üzerinden felsefi bir görüş ortaya koymadığı ve kallipolisin devamlılığını sağlama çabasıyla kadınlara koruyucular sınıfı içinde yer verdiği iddia edilebilir. Bu çerçevede Platonun kadına ilişkin bakış açısını aydınlatabilmek için onun görüşlerinin farklı açılardan bir değerlendirilmesinin yapılması gerekmektedir. Bu çalışmada da Platonun kadınlarla ilgili görüşü, hem düşünürün yaşadığı dönemdeki kadınların toplumsal pozisyonu, hem Politeia diyaloğunda filozofun kadına vermiş olduğu yer, hem de diğer diyaloglarında kadınları ne şekilde ele aldığı göz önüne alınmak koşuluyla üç aşamalı bir değerlendirmeye tabi olacaktır. Böylece Platonun egaliteryan ya da protofeminist olup olmadığına veya geleneksel düşünceden bir türlü kopamayan bir filozof olarak anti-feminist gelenek içinde yer alıp almadığına ilişkin tartışmalara açıklık getirilecek ve bütün bu tartışmaların sonucu olarak Platonun kadınlara kallipoliste yer verme çabasının gerekçeleri de ortaya konulmaya çalışılacaktır.

Abstract

The status of women within the guardian class in the fifth book of Politeia raises some questions about Plato s thinking on women. Considering the position of women in Athens in fifth century BC, some argue that Plato was a protofeminist or had adopted on egalitarian attitude. However, when the philosopher is evaluated in a more comprehensive way, it is possible to argue that he did not put forward a philosophical view on the relations between men and women within the context of the principle of equality and granted a place to women within guardian class with a view to ensuring the continuity of kallipolis. Therefore in oreder to illuminate Plato s view on women it is neccesary to examine different aspects of his thought. In this article, Plato s outlook on women will be subject to three-step evaluation by considering social life of women in philosopher s era, the position given to women in the Politeia and his views on the women in other dialogues. Thus the discussions will focus on whether Plato is egalitarian or protofeminist, or whether he gets involved in antifeminist tradition as a philosopher who cannot separate himself from traditional thought or not. As a result of all of these debates, the reason why Plato makes room for women in kallipolis will be elucidated.