Karbapenemaz Üreten Enterobacteriaceae ile RektalKolonizasyon için Risk Faktörleri

Risk Factors for Rectal Colonization with Carbapenemase Producing Enterobacteriaceae

Hülya BAŞAR, Necla TÜLEK, Esra KAYA KILIÇ, Fatma Şebnem ERDİNÇ, Günay Ertem, Mihriban YÜCEL, Ayşe Özcan, Şirin Hekimoğlu

Özet

Giriş: Karbapeneme dirençli Enterobacteriaceae (KDE) çok yaygınlaşmıştır ve günümüzde yoğun bakım ünitelerinde (YBÜ) kazanılanen yaygın patojenler arasında yer almaktadır.Materyal ve Metod: Bu çalışma, Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ankara Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezinde prospektif gözlemselolarak tasarlandı. Çalışma, 3. basamak yoğun bakım ünitesi (YBÜ) olan Anesteziyoloji ve Reanimasyon YBÜ’de, Eylül 2017 ile Mayıs2018 tarihleri arasında yürütüldü. Yatan her hastadan yatış sırasında ve sonrasında haftalık olarak rektal sürüntü örnekleri alındı. Rektalsürüntülerden KDE kolonizasyonu saptanan 65 hasta olgu grubu olarak, KDE kolonizasyonu saptanmayan 65 hasta ise kontrol grubuolarak çalışmaya dahil edildi. Bulgular: Olguların %51’i erkek ve %49’u kadındı. Tüm olguların yaş ortalaması 69.1 ± 17.6 ve ortancası 73 (22-94 yaş) olarak bulundu.Vaka grubundan yatışları boyunca alınan rektal sürüntülerde üreyen karbapenemaz üreten bakterilerin çoğunluğu Klebsiella pneumoniae(43-%58.1) ve Escherichia coli (16-%21.6) idi. Kontrol grubunda yoğun bakımda yatış süresi ortalaması 19.6 ± 15.8 iken vaka grubundayoğun bakımda yatış süresi ortalaması 48.5 ± 38.2 olarak bulundu.. Rektal sürüntü kültüründe KDE üreyen hastaların üremeyenlere göreyoğun bakımda daha uzun süre kaldıkları belirlendi (p< 0.001). Santral venöz kateter ve trakeostomi varlığı gruplar arasında anlamlı farklılıkgösterdi (p< 0.05). Vakaların 19’unda (%29.2) YBÜ’ne gelişinde rektal sürüntüde KDE pozitifliği mevcuttu. Bu hastaların 18’inin başka birservisten veya hastaneden geldiği görüldü (p< 0.005). Kontrol grubunda karbapenem ortalama 11.9 ± 9.9 gün ve vaka grubunda ortalama16.3 ± 8.5 gün kullanılmıştı ve aradaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p= 0.002). Çok değişkenli analizde YBÜ’de yatış süresininrektal kültürde KDE üreme riskini 1,04 (%95 GA 1,005-1,072 p= 0,024) kat artırdığı saptandı. Sonuç: Çalışmamızda KDE rektal kolonizasyonunu etkileyen faktörler dikkate alındığında, hastalara uygulanacak invaziv girişimlerinendikasyonunun sorgulanması ve gereksiz kullanımlardan mümkün olduğunca kaçınılmasının önemli olduğu söylenebilir. HastalarınYBÜ takip ve tedavi endikasyonları sonlandığında servis takibine alınması ve karbapenem tedavi sürelerinin kısa tutulması gerektiğikanaatindeyiz. Sonuç olarak hızla yaygınlaşmakta olan karbapeneme dirençli suşların tespitinin ve kontrolünün sağlanması içinYBÜ’lerde rektal sürveyans kültürlerinin alınması akıllıca olacaktır.

Abstract

Introduction: Carbapenem-resistant Enterobacteriaceae (CRE) is the most common pathogens acquired in intensive care units (ICU). Materials and Methods: This study was designed as prospective observational study at the Ankara Healthcare Application andResearch Center of the University of Health Sciences. The study was conducted between September 2017 and May 2018 in the tertiaryAnesthesiology and Reanimation ICU. Rectal swab samples were taken from each hospitalized patient during hospitalization and week ly thereafter. Sixty-five patients with CRE colonization were considered as the study group and 65 patients without CRE colonizationwere considered as the control group. Results: The 51% of the cases are male and 49% are females. The mean age of all cases was 69.1 ± 17.6 and the median age was 73.The majority of bacteria grown in rectal swabs are constituted by Klebsiella pneumoniae (43-58.1%) and Escherichia coli (16-21.6%).Duration of hospitalization in the ICU was 19.6 ± 15.8 in the control group and 48.5 ± 38.2 in the study group. Duration of hospitaliza tion in CRE-infected patients were longer than non-infected patients (p