Türkiye’de Tekerlekli Sandalye Kullanıcılarının Karşılaştıkları Sorunlar ve İlişkili Faktörler

Murat ERSÖZ, Hüma BÖLÜK ŞENLİKÇİ, İlkay KARABAY, Mehpare FIRAT, Selami AKKUŞ

Özet

Amaç: Çalışmanın amacı, tekerlekli sandalye kullanıcılarınınyaşadıkları zorlukları ve etkileyen çevresel faktörleri, demografiközellikler ve özürlülük ile birlikte ortaya koymaktır. Gereç ve Yöntemler: Çalışmaya, Ocak 2015-Ocak 2017 tarihleri arasında TürkiyeAnkara Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Eğitim ve Araştırma Hastanesinde, rehabilitasyon programına alınan ve multipl skleroz,spastik paraparezi, serebral palsi ve transvers miyelit tanıları nedeniyle tekerlekli iskemle kullanan 92 hasta dâhil edilmiştir. Tümkatılımcılara, Craig Handikap Değerlendirme ve Bildirme TeknikKısa Formu, Fonksiyonel Bağımsızlık Ölçeği ve Beck DepresyonÖlçeği yüz yüze görüşmelerle uygulanmıştır. Bulgular: Yaş, cinsiyet,medeni durum ve sosyal destek varlığı; fonksiyonel bağımsızlık,handikap ve depresyon skorlarıyla ilişkili bulunmamıştır. Tekerleklisandalye tipi, kullanma süresi, handikap skorları ile ilişkilibulunmuştur. Evde zorluk yaşayanlar ile yaşamayanlar arasındafonksiyonel bağımsızlık skorları açısından farklılık saptanmıştır.Dışarıda tekerlekli iskemle kullanımı açısından ise zorluk yaşayan vezorluk yaşamayan gruplar arasında fonksiyonel bağımsızlık, depresyon ve handikap skorları açısından farklılık saptanmıştır. Sonuç:Hastaların yaşadıkları birçok zorluk, handikap ve fonksiyonelbağımsızlık skorları ile ilişkilidir. Birçok hasta, yaşadıkları ortamdamimari değişiklik gereksiniminden bahsetmişlerdir. Geleceğe yönelikçabalar ile çevresel engeller ortadan kaldırılıp, tekerlekli sandalyekullanıcılarının hayatı kolaylaştırılabilir.

Abstract

Objective: To investigate the difficulties experienced by wheelchair users and to determine the relative impact of environmental barriers compared with demographic data and disability. Material and Methods: The study included 92 individuals who had received initial rehabilitation between January 2015 and January 2017 at Ankara Physical Medicine and Rehabilitation Training and Research Hospital, Turkey for wheelchair use because of multiple sclerosis, spastic paraparesis, cerebral palsy and transverse myelitis diagnoses. Face-to-face interviews were conducted and the extent of the disability was measured using the Craig Handicap Assessment and Reporting TechniqueShort Form, functional independence was assessed with the Functional Independence Measurement and the Beck Depression Inventory was completed by all participants. Results: Age, gender, marital status and presence of social support did not seem to be associated with functional independence, handicap and depression scores. The type of wheelchair and duration of wheelchair use were found to be associated with handicap scores. In the comparison of two groups who had difficulty at home or not, a significant difference was determined in the functional independence scores, and in wheelchair use outside the home, a significant difference was determined between the groups in respect of functional independence, depression and handicap scores. Conclusion:Most of the difficulties experienced were related to handicap and functional independence scores and the vast majority of the participants reported that there was a need for architectural changes in the place where they lived. Further efforts to eliminate environmental barriers will help to make life easier for wheelchair users.