MERKEZ BANKASI MÜDAHALELERİNİN DÖVİZ KURLARI ÜZERİNE ETKİLERİ: TÜRKİYE ÜZERİNE AMPİRİK BİR ARAŞTIRMA

THE EFFECTS OF CENTRAL BANK INTERVENTIONS’ ON EXCHANGE RATES: AN EMPIRICAL INVESTIGATION ON TURKEY

Özet

Çalışmada, TCMB döviz müdahalelerinin USD/TL döviz kurunun seviyesi ve oynaklığı üzerine etkilerinin araştırılması amaçlanmış, 22/01/2001-04/12/2015 dönemi verileri kullanılmış ve EGARCH modeli uygulanmıştır. Çalışmada üç ayrı modelleme gerçekleştirilmiştir. Birincisinde döviz ihale ve doğrudan müdahale işlemlerinin etkileri bir arada net işlemler olarak incelenmiş, ikincisinde işlemler net alış ve satış işlemleri olarak ayrı ayrı ele alınmış, üçüncüsünde ise döviz ihale ve doğrudan müdahale işlemleri iki ayrı değişken olarak analize dahil edilmiştir. Net işlemlerin kurun seviyesinde pozitif bir baskı oluşturduğu, oynaklığı anlamlı olmasa da azalttığı bulguları elde edilmiş ve net işlemlerin miktarı ve sıklığının seviye üzerinde tersine etkiler oluşturduğu tespit edilmiştir. Net alış ve satış işlemleri açısından, net satışların seviye üzerinde anlamlı bir etkisinin olmadığı, oynaklığı ise anlamlı bir şekilde azalttığı, net alışların ise bunun tam tersi bir etkisinin olduğu belirlenmiştir. Döviz ihale ve doğrudan müdahale işlemlerinin etkileri ayrı ayrı incelendiğinde, seviye üzerinde ihalelerin anlamlı bir etkisi bulunmazken müdahalelerin ise pozitif anlamlı bir etkisinin olduğu, oynaklık üzerinde ise hem ihale hem de doğrudan müdahalelerin anlamlı etkilerinin olmadığına erişilmiştir. Genel olarak, TCMB döviz işlemlerinin seviyeye anlamlı bir etkide bulunduğu ve stabilizasyonu sağlama adına kısmi bir katkı sağladığına varılmıştır

Abstract

In the study, it is aimed to investigate the effects of CBRT foreign exchange interventions on USD/TL exchange rate level and volatility, 22/01/2001-04/12/2015 period data is used, and EGARCH model is applied. In the study, three seperate modellings are conducted. First, the effects of foreign exchange auctions and discretionary interventions examined together as net operations, second, operations are taken into account seperately as net buying and selling operations, third, foreign exchange auctions and discretionary intervention operations included as two different variables into analysis. The evidence is found that net operations generate a positive pressure on exchange rate level, decrease the volatility though not being significantly, and it is detected that the amount and frequency of net operations have reverse effects on exchange rate level. In the view of net buying and selling operations, it is determined that net sellings don’t have significant effect on the level and decrease volatility significantly, and the vice varsa for net buyings effects. By examining the foreign exchange auctions and discretionary interventions seperately, it is found that while the auctions don’t have significant effect on the level, discretionary interventions have a positive significant effect, and on the volatility both auctions and discretionary interventions do not have significant effects. In general, it is concluded that CBRT foreign exchange interventions affect the level significantly and it partially contributes to ensure stability