TÜRKİYE’DE TEMİNAT MEKTUPLARI: UYGULAMALAR VE HUKUKİ SORUNLAR

Özet

Teminat mektupları, ilk defa 1927’de Bakanlar Kurulu Kararıyla Türk hukuki ve iktisadi hayatında yer almasına rağmen konuyla ilgili müstakil bir düzenleme hala mevcut değildir. Türk mali sektöründe 200 milyar TL toplam büyüklüğe ulaşan teminat mektuplarına ilişkin müstakil bir düzenleme eksikliği sebebiyle ortaya çıkabilecek risklerin azaltılamaması konunun ehemmiyetini öne çıkarmaktadır. Ekonomik sistemde yaygın kullanım alanı bulunan teminat mektuplarının tarihçesi bankaların kuruluşuna götürülebilecek kadar eski olmasa da uluslar arası anlamda standart bir düzenleme ancak 1990’lı yıllardan sonra yapılmıştır. Ülkemizde uygulama zemini genel mevzuata ve süregelen uygulamalara dayanan teminat mektuplarından doğabilecek riskler, risk yönetiminin etkinsizliğine, banka bilançolarında bozulmaya ve iflaslara varabilecek likidite sıkışıklıklarına ve güven kurumu olan bankalar için en az diğer riskler kadar önemli olan itibar ve sistemik risklerin doğmasına yol açabilecektir. Bu çalışmanın amacı; teminat mektuplarının, mevcut hukuki alt yapısının ortaya konularak tanımı, niteliği, tarafları, uygulama alanları ve zamanaşımı kavramlarının belirlenmesi ve hukuki sorunları çerçevesinde alınabilecek önlemlere ilişkin önerilerin yapılmasıdır.

Abstract

Even though letter of guarantees (LGs) were initially referred in the Turkish law by a cabinet decision in 1927 and subsequently experienced in the economic life, there is still not a specific legislation about letter of LGs in Turkey. The total of LGs in Turkish economy was TRL 200 billion in 2011. Therefore the magnitude of this figure justifies legislation in order to eliminate uncertainties. LGs are common in the current economic environment and the first examples can be found in the first days of banking. However, the first international standard was issued in 1990s.Problems stemming from LGs, whose application is based on general laws and established practices, can cause inefficiency in risk management, balance sheet deterioration, liquidity shortages that result in bankruptcies, reputation and systemic risks which are as important as other bank risks because of their damage to confidence in banks. The purpose of this paper is to define such terms about LG as; feature, description, application area, barring, by explaining the legal basis of LGs and to make recommendations for preventing judiciary issues.