Kısraklarda üreme olaylarının denetlenmesi

Özet

At yeti ş tiricili ğ inde dam ı zl ı k kı sraklarda her yı l bir tay elde etmenin yan ı s ı ra, tay ı n do ğ umsezonunun (Ocak-Haziran) hemen ba ş ı nda do ğ mas ı oldukça önemlidir. Çünkü tay sezon sonunda(Haziran ayı ) do ğ du ğ u takdirde, sezon ba ş ı nda (Ocak ay ı ) do ğ anlarla birlikte yarı ş mak zorundad ı r.Bu durum sezon sonunda do ğ an taylar için ciddi bir dezavantajd ı r. Bu nedenle kı sra ğ ı n geçi ş sezonundaki siklik düzensizliklerinin bir an önce düzene sokulmas ı ve sezonun ilk ovulasyonunerkene al ı nmas ı oldukça önemlidir.Ayrı ca, k ı sra ğ ı n mümkün olan en az say ı da a ş ı mla gebe b ı rakı lmas ı da at yeti ş tiricileri için oldukçaönemlidir. Böylece dam ı zl ı k ayg ı rlardan daha rantabl yararlan ı ld ı ğ ı gibi, artan a ş ı m maliyetinin deönüne geçilmi ş olur. Ayrı ca mükerrer aş ı ma ba ğ l ı uterus yang ı ları gibi bazı sorunları n daş ekillenme riski azal ı r. Kı sra ğ ı n mümkün olan en az say ı da a ş ı mla gebe b ı rakı lmas ı , folikül geli ş imiizlenerek ve a ş ı m öncesi ovulasyonları n uyarı lmas ı na yönelik uygulamalar yap ı larak sa ğ lanabilir.Yarı ş ve gösteri kı srakları n ı n östrüs dönemlerinde gözlenen performans düş üklüğ ü ve k ı zg ı nl ı klailgili baz ı istenmeyen belirtiler sergilemesi yeti ş tiricilerin yakı nd ı kları bir ba ş ka problemdir. Östrüsbelirtilerinin baskı lanmas ı na yönelik uygulamalar veya siklik aktivitenin baskı lanmas ı ile bu tipproblemler giderilebilir.Bu derlemede, bu ve benzeri sorunlara çözüm olabilecek yakla ş ı mlar k ı sraklarda üremeolayları n ı n uyarı lmas ı veya düzenlenmesine yönelik uygulamalar ve kı sraklarda üreme olayları n ı nbask ı lanmas ı na yönelik uygulamalar alt ba ş l ı kları içinde ele al ı nmı ş tı r.

Abstract

In horse breeding, it is very important to keep mares foaling annually and having foals early in thebreeding season (January-June). Because the foal born at the end of a breeding season (June)has to race with those born early in the year (January). This represents a serious competitivedisadvantage for race foals born at later stages of the breeding season. Therefore it is important tocorrect mare s cycling irregularities in the transition periods and achieve early first ovulation of theseason.Additionally, achieving pregnancy of the mares with possible minimum number of insemination isalso very important for horse breeding. Thus, the stallions are benefitted optimally and extra cost ofadditional insemination is prevented. Risk of uterus inflammation due to multiple breeding will alsobe reduced. Mare s pregnancy can be obtained with minimum number of insemination by screeningthe follicular development and by applications involving stimulation of ovulation beforeinsemination.Loss of performance and unwanted signs during estrus period in race and show mares is anotherconcern of horse breeders. These problems can be overcome by procedures for suppression ofestrus signs or cyclic activities.This review, provides information about solving these problems by focusing on subtitles involvingstimulation and regulation of reproductive activities and suppression of reproductive activities .