Veteriner Hekimliği Tarihi Yönünden Hayvan Mumyaları

Özet

Ölümden sonra ikinci bir hayatın başlayacağına inanan Mısırlılar, öteki yaşamda var olabilmek içinölümden önceki bedenlerine ihtiyaç duyacaklarını düşünmüşlerdir. Bu nedenle, ölen kişilerinbedenlerini, dış etkilerden korumak ve bozulmasını önlemek için bir takım kimyasallar kullanarakmumyalamışlardır. Aynı işlemi öteki yaşamda birlikte olmak istedikleri hayvanlarına dauygulamışlardır. Hayvan mumyaları, mumyalanma amaçlarına göre dört ayrı kategoride incelenmektedir. Bunlar;tanrının dünyadaki temsilcisi olduğu düşünülen kutsal hayvan mumyaları, sahiplerinin isteğiyleölümden sonra da varlıklarının devam etmesi amacıyla mumyalanan evcil hayvan mumyaları, ölenkişilerin tüketebilmeleri için yiyecek olarak mumyalanan erzak hayvan mumyaları ve tanrıyabağışlandığında, insanlar ile tanrılar arasında aracı olacaklarına inanılan adak hayvanmumyalarıdır. Mumyalar üzerinde yapılan incelemelerde, hayvan mumyalarında, paraziter hastalıklara ilişkinbulgulara, bakteriyel hastalık bulgularına kıyasla daha fazla rastlanılmıştır. Bu hastalıklardanönemli kısmı zoonotik karakterli hastalıklardır. Ayrıca mumyalanan hayvanlar üzerinde yapılancerrahi girişimlerin fazlalığı da dikkat çekicidir. Hayvanlara uygulanan bu sağaltıcı girişimlerincelendiğinde, müdahaleyi yapan kişilerin, veteriner hekimliği hizmetleri alanında uzmanlaşmışkişiler olduğu şeklinde yorumlanmıştır.Dünya çapında müze koleksiyonlarında tutulan hayvan mumyalarına ve mumyalarla ilgili bilgilere(elde edilme şekilleri, coğrafik kökenleri, tarihleri, fotoğrafları), çevrimiçi bir veri tabanı olan Antik Mısır Hayvan Biyo Bankası (Ancient Egyptian Animal Bio Bank) aracılığıyla ulaşılabilmektedir. Antik Mısır’da, insanlara uygulanan mumyalama yönteminin benzer şekilde hayvanlara dauygulanmış olması, insanlar ve hayvanlar arasında dini inançlardan beslenen güçlü bir bağın veyakın ilişkinin varlığına işaret etmektedir. Mumyalama tekniklerinin hayvanlar arasında farklılıkgöstermesi, hayvanlara yönelik tutum ve davranışların onlara atfedilen değere göre farklılıklargösterdiği şeklinde yorumlanabilir. Ayrıca insan hayatında önemli bir yer edinen hayvanların,ihtiyaçları ve hastalıklarıyla da ilgilenilmesinin, veteriner hekimliği mesleğinin gelişmesine olumluyönde katkı yaptığı sonucuna varılabilir.

Abstract

Believing in the presence of a second life after death, the Egyptians thought that they need theirbodies in order to exist in that life. For this reason, they mummified the bodies of the deceasedusing a number of chemicals to protect them from external influences and prevent them fromdeteriorating. They applied the same process to the animals they wanted to be with in the next life. Animal mummies are divided into four different categories according to their mummificationpurposes. These are sacred animal mummies, which were thought to be the representative of thegod in the world, pet mummies, mummified with the requests of their owners to continue theirexistence after death, animal mummies as food for consumption of the deceased and animalmummies dedicated to gods as votive offerings to act as intermediaries between humans andgods. In the examinations made on mummies, findings related to parasitic diseases were found morefrequently in animal mummies compared to bacterial disease findings. Most of these diseases arezoonotic diseases. In addition, the excess of surgical interventions on mummified animals isstriking. When these therapeutic interventions applied to animals were examined, it was interpretedthat the people who carried out the intervention were experts in the field of veterinary medicine. Animal mummies held in museum collections around the world and information about mummies(how they were obtained, geographical origins, dates, photographs) are available through theAncient Egyptian Animal Bio Bank, an online database. The fact that the mummification method applied to humans in ancient Egypt was applied to animalsin a similar way indicates the existence of a strong bond and close relationship between humansand animals, nourished by religious beliefs. The fact that mummification techniques differ amonganimals can be interpreted as attitudes and behaviors towards animals differ according to the valueattributed to them. In addition, it can be concluded that taking care of the needs and diseases ofanimals, which have an important place in human life, contributes positively to the development ofthe veterinary profession.