Halk hikâyelerindeki aşkın antropolojik betimlemesi

Özet

Bu çalışmada âşık tarzı halk hikâyelerindeki kadınla erkeğin birbirlerine duydukları aşkıkonu edilmektedir. Çalışmanın amacı ise halk hikâyelerinin anlattığı aşkı betimlemektir. Buamaçla ağırlıklı olarak antropologlar tarafından etnografk verilere dayalı olarak geliştirilmişaşk üzerine kuram ve modellerden yararlanılmaktadır. Çalışma üç bölüm halinde düzenlenmiştir. İlk bölümde, bir halk hikâyesi İlhan Başgözün yapısalcı modeline göre çözümlen-mektedir. İkinci bölüm, doğrudan çalışmanın amacıyla ilgilidir. Aşk betimlemesi altı başlıkaltında yapılmaktadır: Öncelikle romantik aşkın göstergeleri aranmakta, ardından aşkın gösterilme yolları belirlenmekte, daha sonra bir kişinin aynı anda kaç kişiye birden âşık olunabileceği tartışılmakta, bir sevgili seçmeyi belirleyen etmenler sıralanmakta, âşık olmanın belirtileri ortaya konmakta ve son olarak kur yapma işaretleri açıklanmaktadır. Çözümlemeler yapılırken farklı halk hikâyelerinden ve onların varyantlarından örnekler verilmektedir. Çalışma sonunda elde edilen bulgulardan bazıları şöyledir: Halk hikâyeleri, geleneksel romantikaşkı, neredeyse evrensel özelliklerle uyumlu bir biçimde ve oldukça kusursuz anlatmaktadır.Aşk, sadece sözel ifade edilmemekte, fziksel olarak da yaşanmaktadır. Sevgililer, hikâyeninbaş kısmında genellikle aileler tarafından onaylanmıştır. Kültürel aşk haritası, ekonomi veengeller, sevgili seçimindeki öncelikli belirleyicilerdir. En yaygın kur yapma işaretleri müzikve hediyedir. Aşkın sevgililer üzerindeki en belirgin etkileri; âşık olunan kişinin özel bir anlam kazanması, araya giren düşünceler, cinsel çekicilik ve birlikte olma arzusudur.

Abstract

The subject of this study is love between man and women who in minstrel folk tales.Aim of the study is described the love narrated by minstrel tales. For this purpose, theoriesand models on love which based on ethnographic data and mainly developed by anthropolo-gists, are utilized. The study is organized into three sections. In frst section, a minstrel tale isanalyzed by structural model developed by İlhan Başgöz. Second section is directly related toaim of the study. The love is described under six topics: First, indicators of romantic love aresearched; after, the ways of represent of love are determined; then it is discussed that some -one can be in love with how many person in same time; the effects determining the selectionof a lover are listed; symptoms of being in love are revealed; and fnally sings of courtshipare explained. During the analysis is given examples from different minstrel tales and theirvariations. Some of the fndings obtained at the end of the study are as follows: In minstreltales are narrated traditional romantic love as coherent with almost universal features and ina quite perfect style. Love in minstrel tale is represented not only verbally but also experi-enced physically. The lover are generally approved by families at the beginning of the tales.Cultural love maps, economy and obstacles are primarily decisive in selection of lover. Themost common courtship sings are music and present. The most signifcant symptoms of loveon lover are given a special meaning to person with fell in love; intrusive thoughts, sexualattractiveness, and the desire to be together.