Hasançelebi manyetit yatağına ait jeokimyasal verilerin çok değişkenli analiz yöntemleri ile yorumu

Interpretation of geochemical data from Hasançelebi magnetite deposits using multivariate analystical methods

Özet

Hasançelebi bölgesi demir yataklarına ait jeokimyasal veriler çok değişkenli istatistiksel yöntemler ile incelenmiştir. Çalışmada Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü (MTA) tarafından yatakta yapılan 89 sondaja ait konsantre manyetit ve 24 sondaja ait artık numune verisinden yararlanılmıştır. Elementlerin korelasyon matriksi, Fe'ce zengin oksit ve sülfid minerallerinin elementleri ile silikat ve karbonat minerallerinin elementleri arasında negatif korelasyon olduğunu göstermiştir. Diskriminant analizinde populasyon grupları ortaya çıkarılarak konsantre ve artık örneklerinde Cu, Cr, Fe ve V miktarlarının belirgin şekilde farklı, Co, Ni, TiO2 miktarlarının ise yakın miktarlarda oldukları görülmüştür. R modu faktör analizi sonuçları, yataktaki hidrotermal faaliyetlerin sülfid, oksit ve sülfid + oksit olmak üzere farklı safhalarda oluştuğunu göstermiştir. Ayrıca sedimentasyona eşlik eden volkanizmayla ilişkili element birliktelikleri saptanmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkilerin jeolojik ve mineralojik gözlemlerle uyumlu oldukları ortaya çıkarılmıştır.

Abstract

Geochemical data from Hasançelebi iron deposits have been evaulated using multivariate statistical methods. In this study chemical analysis data of magnetite consantrates from 89 drillings and residue-matter from 24 drillings made by General Directorate of Mineral Research and Exploration (MTA) have been used. The correlation matrix of elements indicates a negative correlations between elements of oxide and sulfide minerals bearing Fe, and elements of silicate and carbonate minerals. Population groups have been revealed with canonisk discriminant analysis and difference in Fe, Cu, Cr, V and closeness of Co, Ni, TiO2 between concentrated and residue-matter have been observed. R-mode factor analysis show that hydrothermal process have been occured at the different phase as sulfide, okside and sulfide + okside. At the same time, this factor analysis indicate element associations of basic volcanism co-existence with precipitation. It was determined that relationships between the variables are in accordance with geological and mineralogical observations.