Aile Hekimliği Birimlerinde Kanser Taramalarını Arttırma Çabası-Samsun Örneği

Özet

Amaç: Aile hekimliği birimlerinin kanser tarama oranlarını saptamak, aile hekimi/aile sağlığı çalışanlarının kanser tarama davranışlarını belirlemek ve taramaların arttırılmasına katkıda bulunmak amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu kesitsel çalışmada anket aracından ve otomasyon kayıtlarından yararlanılmıştır. Samsun iline bağlı tüm ilçelerden gönüllü aile hekimliği birimleri ile görüşülmüş, kanser tarama verileri incelenmiştir. Birime kayıtlı nüfusun ve sağlık çalışanlarının farkındalığının arttırılmasına yönelik etkinlikler düzenlenmiştir. Bulgular: Toplam 18 aile hekimliği birimi ve 34 sağlık çalışanı dahil edilmiştir. Ön test ve son test arasında mamografi ve HPV/ Pap-smear testlerinin yaş gruplarını bilme oranı ve bu testleri kendileri için yaptırma oranı artış göstermiştir. Gaitada gizli kan testi için 9 birim, HPV/ Pap-smear için 11 birim, mamografi için 8 birim hedef nüfusu geçmiştir. Çalışma başlangıcındaki oranların çalışma sonunda iken iki katından fazlasına ulaşan birim sayısı gaitada gizli kan testi için 4, HPV/ Pap-smear için 4, mamografi için 4’tür. Sonuç: Aile hekimliği birimlerinde çoğunlukla tarama oranlarında artış sağlanması hedefine ulaşılmıştır. Sağlık çalışanlarından kanser taramalarını yaptırmamış olanlardan bazılarında davranış değişikliği oluşmuştur.

Abstract

Objective: It was aimed to determine the cancer screening rates of family medicine units, to determine the cancer screening behaviors of family physicians/family health workers and to contribute to the increase of screening. Material and Method: In this cross-sectional study, a questionnaire tool and automation records were used. Voluntary family medicine units from all districts of Samsun were interviewed and cancer screening data were analyzed. Activities were organized to increase the awareness of the registered population and healthcare professionals. Results: A total of 18 family medicine units and 34 healthcare professionals were included. Between the pretest and posttest, the rate of knowing the age groups of mammography and HPV/Pap-smear tests and the rate of having these tests for themselves increased. The target population was reached by 9 units for fecal occult blood test, 11 units for HPV/Pap-smear and 8 units for mammography. The number of units that reached more than twice the rates throughout the study is 4 for fecal occult blood test, 4 for HPV/Pap-smear, and 4 for mammography. Conclusion: The goal of increasing the screening rates in family medicine units has been achieved. Some of the healthcare professionals who did not have cancer screening have experienced behavioral changes.