FICHTE VE ELEŞTİREL FELSEFE

Özet

Johann Gottlieb Fichte'nin 1790-1799 arasında gerçekleştirdiği çalışmalarda eleştirel felsefeyi alımlama biçiminin gelişimini inceleyen bu makale ilk aşamada vahiy sorunu bağlamında dini inancın ödev ahlakından hareketle yeniden yorumlanışını, ikinci aşamada ‘Ne hakla?’ sorusuna yanıt arayan transandantal sorgulamayı öznellik sorununu merkeze alan bir tin felsefesinde genetik yaklaşımla temellendirme denemesini tartışmayı, üçüncü ve son aşamada ise felsefi sorgulamalar arasındaki farklılığın ve indirgenemez çatışmalı ilişkinin özgürlükte kök saldığını göstermeyi amaçlar. Immanuel Hermann, Fichte'nin "Fichte's Leben", Xavier Léon'un "Fichte et son temps" başlıklı eserlerinden ve Fichte'nin mektuplarından temel kaynak olarak yararlanan makalenin amaçları doğrultusunda ilk bölümde Alman düşünürün kaleme aldığı "Aphorismen ueber Deismus und Religion", ahlak konusunda el yazmaları ve "Versuch einer Kritik aller Offenbarung", ikinci bölümde Bilim Öğretisi için 1797'de yayınlanan iki giriş metni ve son bölümde ise Kant"ın 1799 tarihli Fichte'nin felsefesi hakkındaki Allgemeine Literatur Zeitung'da yayınlanan bilgilendirme notu ile bu konuda Schelling ve Fichte arasında gerçekleşen mektuplaşma çözümlenir.

Abstract

This paper deals with the development of Johann Gottlieb Fichte's reception of critical philosophy through his works realized between 1790-1799. It aims to discuss first Fichtian reconsideration of religious belief on the basis of moral of duty, secondly the attempt to found transcendental investigation in search of an answer to the question ‘Quid juris?’ on a philosophy of mind accomplished in a genetic approach with a focus on the problem of subjectivity. In the third and final step, it argues that the differences and conflictual relations between philosophical investigations take root in freedom. In accordance with the goals of the paper that considers as its main references Immanuel Hermann Fichte's "Fichte's Leben", Xavier Léon's "Fichte et son temps" and Fichte's correspondance, we analysed in the first section "Aphorismen ueber Deismus und Religion", manuscripts on moral issues and "Versuch einer Kritik aller Offenbarung", in the second section two introductions to Wissenschaftslehre from 1797, in the third section Kant's public announcement about Fichtian philosophy in 1799 and correspondence between Schelling and Fichte about this public announcement.