MICHEL FOUCAULT AÇISINDAN İNSAN VE İNSAN BİLİMLERİ

Özet

Michel Foucault Kelimeler ve Şeyler’in dokuzuncu ve onuncu bölümlerini insan ve insan bilimlerine ayırmıştır. Ona göre XIX. yüzyılın başlarına kadar insan henüz ortalıkta görünmediği için, insanın üç temel özelliği olan yaşama, çalışma ve konuşma hakkındaki bilimsel söylemler de insanın varoluşuyla birlikte ortaya çıkar. Onun klasik çağ olarak adlandırdığı XVII. XVIII. yüzyıllarda söz konusu üç alanla ilgili bilimler doğa tarihi, servet analizi ve genel gramer olarak adlandırılırken, modern çağın başlangıcı olan XIX. yüzyıldan itibaren bunlar biyoloji, iktisat politikası ve filoloji olarak adlandırılır. Klâsik dönemden Modern döneme geçişle birlikte kurulmaya başlayan toplumsal bilimlerin alanında, bu alanların bilgisini oluşturmak amacıyla birbirlerinin tam karşısına konulabilecek olan iki anlayış ortaya çıkar: Pozitivizm, tıpkı tabiat bilimlerinde olduğu gibi nesnel veri toplamayı ve bu verileri doğa bilimlerinin yöntemleriyle çözümlemeyi amaçlar. Humanizm, söz konusu nesnel veri toplama arayışından kaçınır ve toplumsal bilimlerin bir bakıma özünde bulunan öznelliği benimser. Foucault, bütün insan bilimlerinin tarihinin, XIX. yüzyıldan itibaren, bu üç modelden hareketle yeniden yazılabileceğini söyledikten sonra, söz konusu üç modelin, ayrıcalıklarının egemenliğinin bir asırdan daha uzun bir zamandan beri izlenmesinin mümkün bulunması nedeniyle, insan bilimleri tarihinin tüm oluşumunu kapsam alanlarının içine aldıklarını kaydeder.

Abstract

Michel Foucault devotes the ninth and tenth chapters of Words and Things to human and human sciences. According to him, since human beings did not appear until the beginning of the 19th century, scientific discourses about life, work and speech, which are the three main features of human beings, emerge with human existence. While in the 17th and 18th centuries for which he calls the classical era, the three sciences related to these three fields are named as natural history, wealth analysis and general grammar. In he 19th century which is the beginning of modern era, these are called biology, economic policy and philology. In the field of social sciences, which began to be established with the transition from the classical period to the Modern period, two concepts emerged which could be put opposite each other in order to form the knowledge of these fields: Positivism, as in natural sciences, collects objective data and collects these data and aims to analyze them by methods of natural sciences. Humanism avoids the pursuit of so-called objective data collection and adopts the inherent subjectivity of the social sciences. After saying that from the 19th century, can be rewritten through these three models Foucault notes that these three models also cover the entire formation of human sciences history, since it is possible to monitor the sovereignty of their privileges for more than a century.