NIETZSCHE’DE DEMOKRASİNİN ELEŞTİRİSİNDEN YENİ BİR DEMOKRASİ YORUMUNA OLAĞANDIŞI BİR YOLCULUK

AN UNUSUAL JOURNEY FROM THE CRITICISM OFDEMOCRACY TO A NEW INTERPRETATION OFDEMOCRACY IN NIETZSCHE

Özet

Politika teorisinde Friedrich Wilhelm Nietzsche ismi ve demokrasi kavramı yan yana gelmesi neredeyse imkânsız görünen iki unsur olarak karşımıza çıkar. Nietzsche’nin metinlerinde demokrasi, Hristiyan dünya anlayışının devamı niteliğindedir; insanları aynılaştırması ve kitlelerin zayıflıklarıyla şekillenmesi nedeniyle, yüksek değerlere karşı hıncın ve köle ahlâkının seküler biçim almış hallerinden biri olarak tanımlanır. Bu çalışmada, Nietzsche’nin demokrasiyi eleştiren argümanlarının yanı sıra, başka bir perspektiften demokrasiyi destekleyen argümanlara da sahip olduğu savunulmaktadır. Bu paradoksal durumun nedeni, Nietzsche’nin eleştirdiği demokrasi anlayışı ile çağdaş demokrasi teorisine katkı yapabileceği öngörülen demokrasi yorumlarının birbirinden farklı olmasıdır. Bu minvalde, Nietzsche’nin eleştirdiği demokrasi anlayışı çerçevesinde öne çıkan sürü, köle ahlâkı, aynılık gibi kavramların karşısında üstinsan, efendi ahlâkı, güç istenci ve perspektivizm gibi kavramlar kullanılarak güncel bir demokrasi yorumuna varılmaktadır. Bu yorum ise büyük oranda, bir zemin veya prensip olarak nihaî bir temelin toplumsalı kuramayacağı, demokrasinin süregiden olumsal bir zeminlenme oyunu süreci olduğu görüşüne dayanan temelcilik-sonrası (post-foundational) demokrasi teorisi bağlamında yer almaktadır.

Abstract

In political theory, the name of Friedrich Wilhelm Nietzsche and the concept of democracy appear as two elements that seem almost impossible to come together. In Nietzsche's texts, democracy is a continuation of Christian understanding of the world; and defined as one of the secular forms of the ressentiment that opposes high values, and slave morality, as it homogenizes people and is shaped according to the weaknesses of the masses. In this study, it is argued that in addition to his arguments criticizing democracy, Nietzsche also has arguments that support democracy from another perspective. The reason for this paradoxical situation is that the understanding of democracy that Nietzsche criticizes and the interpretations of democracy that is predicted to contribute to contemporary theory of democracy are different from each other. In this respect, a contemporary interpretation of democracy is reached by using concepts such as overman, master morality, will to power, and perspectivism against the concepts such as herd, slave morality, and sameness, which stand out as a part of the understanding of democracy that Nietzsche criticizes. This interpretation, which is based on the view that democracy is an ongoing process of contingent grounding game, that no ultimate ground or principle can found the social, mostly takes place in the context of the post-foundational theory of democracy.