G. Simmel'de sınıfsal farklılığın nesnelleştiği bir alan: Moda Felsefesi

An area in which class difference becomes objective in G. Simmel: Fashion Phıilosophy

Özet

Düşünce tarihinde ilk kez Simmel moda felsefesi üzerine düşünerekmoda fenomenini felsefi bir incelemenin konusu yapmıştır. Kendi içinde çok katmanlı bir yapı barındıran moda, öncelikle sınıflı bir toplumun ürünüdür. Moda sınıfsal yapıyı hem güçlendirmekte hem de zayıflatmaktadır. Ayrıca modanın iktisadi-sosyal ve psikolojik işlevleri de bulunmaktadır. Bu işlevler birbirini oto- matik olarak çağırır ve içerirler. Moda, bireye bir sosyal yapıya ait olduğu duy- gusu vermekte ve bireyin yaptığı eylemde yalnız olmadığını göstererek sosyal ve bireysel sorumluluğu da ortadan kaldırmaktadır. Böylece modanın toplumsal ve psikolojik işlevi daha da netleşmektedir. Simmelin moda incelemesinde öncelikle hedeflenen modayı yargılamak ya da eleştirmek değil aksine onu Diltheyci hermeneutik bir anlama- açıklama ve yorumlama metodolojisiyle analiz etmektir. Bu noktada Simmel, modanın yabancılaşmaya hizmet eden bir sosyal fenomen olduğu ve bireyin kendisine ve topluma yabancılaşmasını hızlandırdığına değine- rek ayrıca modanın ontolojik statüsünü de tartışmaya açmaktadır. Moda, özellik- le modernizmin gelişmesine ve metropol yaşamının yaygınlık göstermesine bağlı olarak özel bir ivme kazanmaktadır. Modanın, kamusal yaşantıda cinsiyet kimliklerinin belirlenmesi üzerinde önemli bir rolü de bulunmaktadır. Bu rol, özellikle kadın kimliğinin özgürleşme sürecinde özel bir konuma sahiptir. Bu noktada, moda felsefesinin temel tartışma konuları izlendiğinde karşımıza bir meta estetiği ve moda felsefesine bağlı gelişen toplumsal sınıf bölünmelerine bağlı önemli bir kültürel form çıkmaktadır.

Abstract

Simmel, for the first time in the history of philosophy, made fashion phe- nomenon a topic of philosophical analysis in his study calledfashion philo- sophy . According to him, fashion is a product of class society. Fashion both strengthens and weakens class structure. Also, Fashion has economic, social and psychological functions. These functions call and include each other automati- cally. Fashion gives a particular individual the feeling of belonging to a class and eliminates social-individual responsibility, showing that the individual is not alone. So, societal and psychological function of fashion becomes more clear. In Simmel s analysis of fashion, what is important is not to judge, criticize or attack it, but to analyze it by using the methodology of Dilthey understanding, explaining and interpreting. At this point, Simmel argues that fashion is a natural phenomenon which accelerates alienation and serves it,that it accelerates the alienation of the individual from himself and the society, thus opening its onto- logical status to discussion. Besides, Fashion is gaining impetus as a result of the development of modernism and increasing rate of metropolitan life. Fashion also has a significant role in gender identities of public life. This role of fashion has a special place in the process whereby identity of women has become more free. At this point, when the main discussion topics of fashion philosophy are examined, we confront with an important cultural form that depends on meta aesthetics and societal class divisions that developed out of fashion philosophy.