“İnsan Hürriyeti” ve Ahlak İlişkisine Bir Bakış

Özet

“İnsan Hürriyeti”, Prof. Dr. Necati Öner’in en önemli eserlerinden biridir. Bu kitabında ahlakhürriyet ilişkisini ele alıp inceler. Ben de bu doğrultuda ahlak olayına farklı açılardanbakıp analiz etmeye çalışacağım.Ahlak olayını konu alan felsefe dalına etik ya da ahlak felsefesi denir. Ahlak olayı, ahlakdenen fenomen üzerinde bir düşünme, felsefe yapmadır. Felsefe henüz doğmamışken,filozoflar üzerinde düşünmeden de ahlak toplumlarda mevcuttu. Bu bakımdan ahlakı filozoflarınbulduğunu söylemek doğru değil. Çünkü her toplumun kendine göre bir ahlakanlayışı vardır.Hürriyet, çeşitli durumlar karşısında söz konusudur. Birçok imkân olabilmeli ki, onlararasından bir seçim yapılabilsin! O halde seçme, hürriyetin temel unsurlarından birisidir.Necati Öner’e göre; seçme tesadüften farklıdır. Çünkü seçmede işin içine irade girer. İradedensonra ise; ahlaki hareket gelir. İnsan hür iradesiyle seçip; onu eyleme dönüştürdüğündekendini özgür hisseder. Bu yüzden de canlılar içerisinde sadece insan yaptıklarındansorumludur. Kime karşı sorumludur? Kendi nefsine, yakın çevresine, içinde yaşadığı toplumave hepsinden önemlisi inanan insan için Allah’a karşı sorumludur.

Abstract

“Freedom of Human” is one of the important works of Prof. Dr. Necati Öner. He studies morals and freedom relation in this book. I will also try to analyze morals from different angles. It is called “ethic” or “philosophy of morals” to the branch of philosophy concerning morals. “Morals incident” is a pondering on the phenomenon called morals and philosophize. Before philosophy was born and before the philosophers thought on it, there was morals in societies. In this sense, it is not true to say the philosophers did conceive the morals. Because every society has a perception of morals. Freedom exists on multiple situations. There should be more than one possibility in order to choose one of them. Therefore, selection is one of the main elements of freedom. According to Necati Öner selection is different than the coincidence. Because selection involves will. It is followed by morals step. Human feel free when they make choices with their own will and put it into action. That is why amongst the livings only humans are responsible from their actions. Responsible to whom? To their self, to the kith and kin, to the society that they belong and most important of all, for a religious human responsible to the God.